دانش اتنواکولوژی، مبانی تقسیم بندی و نامگذاری عرصههای مرتعی از دیدگاه بهره برداران | ||
| پژوهشهای انسانشناسی ایران | ||
| مقاله 10، دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 19، شهریور 1399، صفحه 233-256 اصل مقاله (747.27 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijar.2021.318410.459656 | ||
| نویسندگان | ||
| امیررضا امراللهی جلال آبادی1؛ محمد رحیم فروزه* 1؛ حسین بارانی2؛ حسن یگانه1 | ||
| 1دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 2دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| چکیده | ||
| دانش بومی دانشی است که از حوزة جغرافیایی خاصی سرچشمه گرفته است. این دانش بهطور طبیعی تولید شده و شامل مجموعهای از بهترین، سودمندترین و سازگارترین شیوههای بهرهبرداری و زندگی در محیط خاص خود است. اتنواکولوژی یکی از شاخههای این دانش و شیوهای از بررسی ارتباط انسانها با محیط پیرامون آنهاست که بر نقش شناخت و معرفت انسان را در تعامل منظم و قاعدهمند وی با طبیعت تأکید میکند. این پژوهش با هدف بررسی دانش بومی بهرهبرداران منطقة گوغر دربارة مبانی تقسیمبندی و نامگذاری عرصههای مرتعی، خاکها و همچنین تقویم محلی انجام شده است. ابزارهای گردآوری اطلاعات در این پژوهش شامل مصاحبة آزاد، مصاحبة نیمهساختاریافته و مشاهدة مشارکتی بوده است. مصاحبهها با استفاده از روش گلولهبرفی از خبرگان محلی منطقه صورت گرفت. درنهایت از اطلاعات کسبشده از مصاحبهها، فیشبرداری و استخراج مفاهیم کلیدی از دانش بومی آنها انجام شد. یافتههای حاصل نشان میدهد که مردم محلی، محیط اطراف خود و اجزا و عناصر آن را کاملاً میشناسند؛ تا آنجا که قادرند عرصههای مرتعی را با توجه به عوامل مختلفی از قبیل اقلیم، آفتابگیر و سایهگیربودن، عوارض و ناهمواریها، جنس زمین، ارتفاع و دما، پوشش گیاهی، رطوبت، کاربری و غالببودن یک عامل محیطی به طبقات مختلف تقسیم کرده و خاکها را براساس جنس، رنگ و عمق از یکدیگر تفکیک کنند. همچنین آنها در ارتباط با زمان نیز تقسیمبندیهایی درنظر دارند که هم یک سال و هم یک شبانه روز را شامل میشود و کارهای خود را مطابق با آن پیش میبرند؛ بنابراین دانش جوامع محلی از محیط اطرف خود بسیار وسیعتر است و جنبههای مختلفی را در برمیگیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تقویم محلی؛ عشایر؛ کرمان؛ گوغر؛ مشاهدة مشارکتی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 598 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 456 |
||