راقم التصویر: بررسی ویژگیهای رقمهای میرزا علیقلی خوئی، هنرمند سیاهقلمکار عهد قاجار | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| دوره 26، شماره 4، زمستان 1400، صفحه 5-15 اصل مقاله (2.94 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2021.313447.666603 | ||
| نویسندگان | ||
| علی بوذری* 1؛ محمد گودرزی2 | ||
| 1گروه ارتباط تصویری و تصویرسازی، دانشکده تجسمی، دانشگاه هنر، تهران، ایران | ||
| 2ایرانشناسی (گرایش نسخه خطی)، بنیاد ایرانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| درج نام هنرمند یا رقم زدن در نگارهها از حدود قرن نُهم در هنر ایران رایج بوده است. این رقمها شامل اطّلاعاتی در خصوص نام، کنیه، نام پدر، تاریخ و نام حامی خلق اثر، استاد هنرمند، محل تولّد و زیستن بودهاند و اکنون جزء معدود منابع قابل اعتنای پژوهشگران برای شناخت هنرمند و شیوة کار او به شمار میآیند. سنّت رقمزدن پس از نگارههای نسخههای خطّی در تصاویر کتابهای چاپ سنگی دوره قاجار نیز ادامه پیدا کرد. رقمهای میرزا علیقلی خوئی، با اهمیتترین هنرمند این دوره، دارای شاخصههایی به لحاظ فُرم و محتوا است که آنها را از رقمهای بسیاری از تصویرگران چاپ سنگی همعصر او متمایز میکند. این تحقیق که از لحاظ رویکرد، کیفی است و از منظر هدف، بنیادی طبقهبندی میشود، در پی یافتن پاسخ این پرسش است که علیقلی خوئی به چه شیوههایی رقم خود را در تصاویر به یادگار گذاشته است. یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که علیقلی نه تنها به ثبت اطّلاعات در رقمهای خود توجّه داشته، بلکه استفاده از رقم به مثابة جزیی از ساختار بصری تصویر برای او اهمیّت داشته است. او رقمهای خود را به مثابة ناظر در تصویر قرار میدهد و با این روش نگاه خود را به مسایل مختلف و داستانهای مختلف، خاصّه داستانهای مذهبی، بیان میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هنر دوره قاجار؛ چاپ سنگی؛ تصویرگری؛ علیقلی خوئی؛ رقم؛ خوشنویسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,466 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,468 |
||