تغییرات مکانی مقاومت فروروی و برشی خاک و اثر نوع کاربری و واحد فیزیوگرافی بر آنها | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 52، شماره 4، تیر 1400، صفحه 1041-1057 اصل مقاله (1.95 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2021.314779.668820 | ||
| نویسندگان | ||
| پگاه خسروانی1؛ سید علی اکبر موسوی* 2؛ مجید باقر نژاد1 | ||
| 1گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| 2بخش علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز | ||
| چکیده | ||
| بررسی تغییرپذیری مکانی مقاومتهای فروروی و برشی از اهمیت ویژهای برای مدیریت و بهبود باروری خاکهای کشاورزی در راستای تولید پایدار برخوردار است. این پژوهش با اهداف بررسی تأثیر نوع کاربری اراضی و واحدهای فیزیوگرافی بر مقاومت فروروی وبرشی خاک و تغییرپذیری مکانی این ویژگیها در خاکهای دشت لپویی استان فارس انجام شد. اندازهگیری مقاومت فروروی و برشی با دستگاههای نفوذسنج دستی و برشپرهای در 130 نقطه مشاهداتی از لایه سطحی (0 تا 30 سانتیمتری) خاک در سه واحد فیزیوگرافی (تپه، دشت دامنهای و دشت) و دو کاربری اراضی (کشت آبی و مرتع) موجود در منطقه انجام شد. برای بررسی تغییرپذیری ویژگیهای مورد مطالعه از سه تخمینگر کوکریجینگ، کریجینگمعمولی و وزندهی معکوس فاصله استفاده شد. مشتقات اولیه و ثانویه مدل رقومی ارتفاع نیز بهعنوان متغیرهای کمکی برای پیشبینی متغیر اصلی بهوسیله تخمینگر کوکریجینگ استفاده شدند. نتایج همبستگی خطی رابطه معکوسی بین مقاومت برشی با مقاومت فروروی و پارامترهای مربوط به ارتفاع نشان داد. بهنحویکه رابطه معکوس و معنیداری بین مقاومت برشی و مقاومت فروروی در واحدهای فیزیوگرافی دشتدامنهای، دشت رسوبی و تپه مشاهده شد. رابطه مذکور بین دو ویژگی در کاربری زراعت آبی و مرتع نیز مشاهده شد. روش کوکریجینگ برای براورد مقاومت برشی و فروروی بر اساس آماره ضریب تبیین (R2) با مقادیر 55/0 و 38/0 عملکرد مناسبتری داشت. بهطورکلی روشهای زمینآماری از دقت متوسطی در پیشبینی مقاومت فروروی وبرشی خاک برخوردار بودند. بنابراین پیشنهاد میشود در مطالعات آتی به بررسی عملکرد سایر رویکردهای مدلسازی خطی و غیرخطی (توابع انتقالی) برای پیشبینی این دو ویژگی خاک پرداخته شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تخمینگر کوکریجینگ؛ تخمینگر کریجینگ؛ تخمینگر وزن دهی معکوس فاصله؛ دشت دامنهای؛ دشت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,198 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 721 |
||