امکانسنجی استفاده از شاخصهای پیوند ازدور در پیشبینی بارش فصل بهار حوضههای آبریز ایران | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 52، شماره 3، خرداد 1400، صفحه 749-769 اصل مقاله (3.16 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2021.316387.668857 | ||
| نویسندگان | ||
| جلیل هلالی* 1؛ توران حسین زاده2؛ مجید چراغعلی زاده3؛ مهدی محمدی قلعه نی4 | ||
| 1گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 2گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 3گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده فناوری و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 4استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه اراک، اراک، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مدیریت و برنامهریزی در زمینه منابع آب در فصول مختلف به خصوص فصل بهار به منظور بهرهبرداری در بخشهای کشاورزی، صنعتی و شرب در مناطق خشک و نیمه خشک جهان به خصوص ایران بسیار حیاتی است. شاخصهای پیوندازدور به عنوان شاخصهای بزرگمقیاس میتوانند در رفتار هیدرولوژیکی در سطح حوضه آبریز موثر باشند. در این مطالعه سعی شد ارتباط بین این شاخصها و بارشهای فصل بهار در حوضههای آبریز ایران مورد بررسی قرار گرفته و امکان استفاده از آنها به عنوان متغیرهای پیشبینی کننده مورد ارزیابی قرار گیرد. به این منظور همبستگی 40 شاخص پیوندازدور با فرکانسهای مختلف در تاخیرهای زمانی 6 تا 1 ماهه با بارش فصل بهار مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد درصد ایستگاههایی که همبستگی بارش فصل بهار آنها با شاخصهای پیوندازدور معنادار است بسته به حوضه آبریز متغیر است. به طور کلی، شاخصهای مرتبط با ENSO و SST بیشترین فراوانی همبستگیهای معنادار با بارش بهار در نیمه شمالی، شمال غربی، شمال شرقی و گاهی جنوب غربی را دارند. این شاخصها در حوضه دریای خزر در تأخیر 3 تا 6 ماهه، خلیج فارس-دریای عمان 1 تا 3 ماهه، دریاچه ارومیه 3 ماهه، فلات مرکزی 1 تا 4 ماهه، مرز شرقی 1 و 6 ماهه، و حوزه قرهقوم تأخیر 1 و 3 ماهه بیشترین مقدار را دارند. به طور کلی، میتوان گفت بارش فصل بهار در بسیاری از ایستگاههای واقع در حوضههای آبریز نیمه شمالی ایران با شاخصهای پیوندازدور همبستگی معنادار دارند ولی در بخش جنوبی، فلات مرکزی و بخش شرقی کمترین همبستگی را دارند که این امر به دلیل بارش کم در مناطق جنوبی در این فصل است. بررسی نتایج نشان داد کارایی مدل MLP نسبت به مدل MLR در مدلسازی مقدار بارش فصل بهار عمده حوضههای آبریز بالاتر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بارش بهار؛ شاخصهای پیوندازدور؛ حوضههای آبریز؛ شبکه عصبی پرسپترون چند لایه؛ رگرسیون خطی چند متغیره | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,074 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 595 |
||