مدلسازی بارش- رواناب آبخیزهای مناطق ساحلی در نزدیکی تنگه هرمز با استفاده از روشهای دادهکاوی | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 52، شماره 2، اردیبهشت 1400، صفحه 313-327 اصل مقاله (1.64 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2021.309641.668732 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی محمدی1؛ حسن وقارفرد2؛ رسول مهدوی نجف آبادی* 3؛ پیمان دانش کار آراسته4؛ سید محمد جعفر ناظم السادات5 | ||
| 1دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری-آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران | ||
| 2دانشیار بازنشسته گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان،بندرعباس، | ||
| 3دانشیار گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان،بندرعباس، ایران | ||
| 4دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی( ره )، قزوین، ایران | ||
| 5استاد بخش مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| چکیده | ||
| برآورد رواناب ناشی از وقوع بارندگی، گامی بسیار مهم در برنامهریزی منابع آب بهویژه در آبخیزهای فاقد ایستگاههای هیدرومتری است. بنابراین پژوهش در ارتباط با مدلهایی که بتواند در این حوضهها و با کمترین خطا، جریان رودخانه را شبیهسازی نمایند یک ضرورت اجتنابناپذیر است. در این مطالعه به شبیهسازی بارش- رواناب آبخیز سد استقلال میناب با استفاده از روشهای دادهکاوی و مقایسه عملکرد آنها و ارائه مناسبترین مدل بارش- رواناب برای این منطقه پرداخته شد. برای این منظور از هشت مدل دادهکاوی شامل الگوریتم جنگل تصادفی، ماشین بردار پشتیبان، شبکه عصبی مصنوعی، مدل الگوریتمهای ارتقای شدید گرادیان، مدل درختی M5، مدل اسپلاین چند متغیره رگرسیون انطباقی، مدل فرایند گوسی، مدل بیزی جمعی رگرسیون درختی استفاده گردید. بهمنظور ارزیابی مدلهای مورداستفاده در این تحقیق از معیارهای ارزیابی ضریب تعیین، ریشه میانگین مربعات خطا و میانگین خطای مطلق و همچنین نمودار تیلور استفاده شده است . نتایج نشان داد که مدل اسپلاین چند متغیره رگرسیون انطباقی، بهترین عملکرد را در بین مدلها برای شبیهسازی دبی ماهانه آبخیز مورد مطالعه داشته است. مدل ماشین بردار پشتیبان نیز با مقدار خطای جذر میانگین مربعات (RSME) برابر 73/7 مترمکعب در ثانیه عملکرد مناسبی داشته است. بقیه مدلها نیز عملکرد نسبتاً نزدیک به هم داشتهاند، بهطوریکه مدل الگوریتمهای ارتقای شدید گرادیان با مقدار 98/9 مترمکعب در ثانیه بالاترین و مدل اسپلاین چند متغیره رگرسیون انطباقی با مقدار 7/7 مترمکعب در ثانیه کمترین مقدار RMSE را داشتهاند. در ادامه با وارد نمودن مقادیر دمای سطح دریا خلیج فارس (PGSST) به فرایند شبیهسازی به بررسی اثر این پارامتر بر نتایج شبیهسازی پرداخته شد. نتایج نشان داد که مقادیر PGSST موجب بهبود نتایج شبیهسازی رواناب در منطقه مورد مطالعه نگردید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بارش-رواناب؛ داده کاوی؛ میناب؛ دمای سطح دریا؛ خلیج فارس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,216 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 875 |
||