تحلیلی بر پیشران اقتصاد نفتی و تأثیرات آن بر کیفیت زیستپذیری جوامع محلی در شهرهای استخراجی (مطالعۀ موردی: شهر بهبهان) | ||
| پژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری | ||
| مقاله 5، دوره 8، شماره 4، زمستان 1399، صفحه 737-760 اصل مقاله (1.18 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی - کاربردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jurbangeo.2020.306628.1338 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدتقی حیدری* 1؛ اصغر رشیدی ابراهیم حصاری2؛ بهزاد رنجبرنیا3؛ مریم رحمانی4 | ||
| 1استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| 2دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 3دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 4دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| بازخوانی توسعۀ نفتی کشور از منظر رفاه و زندگی کیفی مردم میتواند پاسخگوی بخشی از مسائل در عرصۀ سیاستگذاری و توجه ساختاریافته به مفهوم کیفیت زندگی باشد؛ بنابراین با توجه به نقش انکارنشدنی درآمدهای حاصل از سرمایۀ منابع طبیعی نفت در فرایند سرمایهگذاری و تشکیل سرمایه، همچنین تأکید بسیاری از نظریات مرسوم توسعهای بر نقش مثبت منابع طبیعی در فرایند پیشرفت و افزایش رفاه جوامع، نوشتار حاضر به تحلیل درآمدهای نفتی بهعنوان پیشران کلیدی بر زیستپذیری جوامع از منظر ذینفعان محلیبهبهان (سرپرستان خانوار) پرداخته است. برایناساس، با مطالعۀ ادبیات و مبانی موجود، 59 متغیر (شامل 54 مؤلفۀ زیستپذیری شهری و 5 متغیر اقتصاد نفتی) در قالب تشکیل ماتریس و پرسشنامه در اختیار 35 کارشناس خبره در موضوعات زیستپذیری شهری و اقتصاد نفتی قرار گرفت و این متغیرها بهکمک استانداردهای تحلیل تأثیرات متقابل وزندهی و با استفاده از نرمافزار میکمک تجزیه و تحلیل شد. نتایج مطالعات نشان میدهد هیچیک از عوامل اقتصاد نفتی در گروه متغیرهای دووجهی قرار نگرفتند که این امر نشاندهندۀ تأثیرات نه چندان زیاد و مثبت نفت بر مقولۀ زیستپذیری شهری است؛ چنانکه بهواسطۀ استقرار صنعت نفت در شهر بهبهان، زیرساختهای اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیستمحیطی شهر، متحول شده است که البته این تحولات مطلوب نبوده و کیفیت زندگی ساکنان را بهتر نکرده است. در این میان، شاخص اقتصادی، متأثر از عملکرد صنعت نفت، به افزایش فاصلۀ طبقاتی، استفادهنکردن از نیروهای بومی و جداییگزینی اکولوژیکی در شهر منجر شده و بهدلیل اشتغالزایی برای افراد غیربومی و ساکن شهرهای بزرگ از جمله تهران، افزایش درآمد ساکنان غیربومی شهر را رقم زده است؛ بنابراین باید راههای بهتری برای تعامل صنعت نفت و بومیان تدارک داده و توسعۀ منطقهای پایدار محقق شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقتصاد نفتی؛ تحلیل تأثیرات متقابل؛ زیستپذیری؛ شهرهای استخراجی؛ شهر بهبهان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,208 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 948 |
||