بررسی و تحلیل باستانشناختی الگوهای استقراری دشت همدان-بهار از آغاز دوران اسلامی تا پایان دوره صفوی | ||
| مطالعات باستان شناسی | ||
| مقاله 6، دوره 12، شماره 3 - شماره پیاپی 23، پاییز 1399، صفحه 117-141 اصل مقاله (1.25 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jarcs.2020.272876.142661 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد شعبانی1؛ مریم محمدی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری باستانشناسی، دانشگاه بوعلی سینا | ||
| 2استادیار گروه باستانشناسی، دانشگاه بوعلی سینا | ||
| چکیده | ||
| دشت همدان بهار یکی از مهمترین کانونهای استقرار جوامع انسانی در دورههای مختلف پیش از تاریخی، تاریخی و به ویژه دوران اسلامی بوده است. این دشت در سالهای 1385 و 1388 با هدف شناسایی محوطههای استقراری بررسی شده است اما به منظور مطالعه الگوهای استقراری محوطههای اسلامی و برای پاسخ به سوالاتی از قبیل؛ مهمترین عوامل شکلگیری محوطههای دوران اسلامی دشت همدان چه بوده است؟ و حجم عمده مکانهای استقراری دشت همدان مربوط به چه قرونی از دوران اسلامی است؟ در تابستان سال 1394 مورد بازنگری قرار گرفت. در این بررسی باستانشناسی تعداد 14 محوطه بازبینی و 2 محوطه نویافته اسلامی شناسایی گردید و برای درک بهتر الگوهای استقراری، اطلاعات مکانی آنها از قبیل؛ موقعیت جغرافیایی، ویژگیهای زمینشناختی محدوده محوطه، ارتفاع از سطح زمینهای اطراف، شکل محوطهها، مساحت، دسترسی به منابع آب، مسیرهای دسترسی و اطلاعاتی از این دست در فضای نرمافزار GIS وارد شده و سپس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. به دلیل اهمیت جایگاه دادههای سفالی در گاهنگاری نسبی یک منطقه بعد از مطالعات گونهشناختی سفالینهها و شناخت انواع تولیدات شاخص سفالی، مشخص گردید که محوطههای اسلامی دشت همدان بر اساس دو عامل زمینهای حاصلخیز و مسیرهای کاروانرو پراکنده شدهاند و وجود ویژگیهای دفاعی در برخی از محوطههایی که در کنار مسیرهای کاروانرو قرار دارند، نشان از اهمیت این موضوع در پراکنش محوطهها دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دشت همدان- بهار؛ دوران اسلامی؛ بررسی باستانشناسی؛ الگوهای استقراری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,280 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,124 |
||