عقل یونانی و الاهیات مسیحی در سدههای اولیه و میانه | ||
| فلسفه و کلام اسلامی | ||
| دوره 53، شماره 2، بهمن 1399، صفحه 501-485 اصل مقاله (253.88 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jitp.2020.293959.523174 | ||
| نویسنده | ||
| جسن قنبری* | ||
| دانشیار گروه فلسفه دین پردیس فارابی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| در جهان اندیشه برای نخستین بار در یونان باستان از زمان پیش سقراطیها، عقل به مثابه تنها ابزار شناخت آدمی در مقابل نگاههای اسطورهای و رازآلود به جهان قرار گرفت و در نزد ارسطو سازوکار عینی یافت. به همین جهت ما ارسطو را مصداق بارز و نهایی عقل یونانی تلقی میکنیم و در این نوشتار مواجه الاهی دانان اولیه مسیحی با عقل یونایی و نسبت آن با ایمان مسیحی را بررسی میکنیم. فرضیه ما این است که عقل عرفی به مثابه تنها ابزار عادی و عرفی شناخت آدمی که ما از آن به عقل یونانی تعبیر میکنیم نزد الاهی دانان دورههای اولیه و میانه مسیحی با همین وصف شناخته شده بود و آنان نیز آن را با همین وصف به رسمیت میشناختند. بر این اساس به سراغ الاهی دانان بزرگ و تأثیرگذار دوره آباء رفتهایم و تلقی آنها از مواجهه و تقابل ایمان مسیحی با عقل یونانی را پی گرفتهایم تا از این رهگذر تلقی آنان از عقل را دریابیم. در نهایت به این نتیجه رسیدهایم که الاهی دانان دوره اولیه و میانه مسیحی از عقل یونانی به حکمت بشری، فلسفه و حکمت این جهانی تعبیر میکردند و همان تلقی یونانی - ارسطویی یعنی به عنوان تنها ابزار عادی و عرفی شناخت از آن داشتند و در مقابل، ایمان یا وحی مسیحی را نوعی فیض فوق طبیعی یا فوق عقلی میدانستند. در نتیجه همیشه محدوده و حوزه کارکرد این دو را از هم متمایز دانستهاند؛ این بررسی و نتیجهگیری به جهت مواجهه ما با مباحث عقل و ایمان میتواند راهگشا و مفید باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الاهیات مسیحی؛ دوره آباء؛ عقل یونانی؛ قرون وسطی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 569 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 991 |
||