تبیین طیف رفتاری جمهوری اسلامی ایران در منطقة خلیج فارس: تقابل سیاست خارجی وضعیت محور و ژئوپلیتیک موقعیت محور | ||
| پژوهشهای جغرافیای انسانی | ||
| دوره 54، شماره 1، بهار 1401، صفحه 95-114 اصل مقاله (545.63 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2020.306430.1008145 | ||
| نویسندگان | ||
| عابد گل کرمی* 1؛ افشین متقی2 | ||
| 1دکترای جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی | ||
| 2دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی | ||
| چکیده | ||
| میزان نقشآفرینی دولتها در عرصه و صحنة منطقهای و جهانی وابسته به درک سیاستگذاری خارجی از واقعیتهای موقعیتمحور ژئوپلیتیک است. در این راستا، کشور ایران در یکی از حساسترین موقعیتهای ژئوپلیتیک جهان قرار گرفته است؛ بهگونهایکه مناطق و زیرمناطق ژئوپلیتیک فعالی با کارکردهای گسترده و پُرشمار آن را فراگرفته و میتواند آن را بهصورت یکی از کانونهای جاذبة دیپلماسی منطقهای و جهانی درآورد. در این میان، یکی از مناطق که در ارتقابخشی موقعیت ژئوپلیتیک ایران مؤثر است منطقة خلیج فارس است. از این رو، جمهوری اسلامی ایران باید همساز با الزامات ژئوپلیتیک الگوی سیاست خارجی متناسب با نقش ها و کارکردهای خود را در این منطقه تنظیم کند. بر این پایه، در پژوهش حاضر با روش تحلیلی- توصیفی به تبیین ابعاد ژئوپلیتیکی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در منطقة خلیج فارس پرداخته شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در منطقه طیفی از مناسباتـ از همزیستی مسالمت آمیز تا جنگـ را دربر گرفته است که درواقع این سیاست ها بیش از آنکه متکی بر انطباق کارکردی و واقعیت های موقعیت محور کُدهای ژئوپلیتیک کشور با کُدهای منطقه باشد، تابع عوامل وضعیت محور سیاسی روز بوده است. از این رو، برای رسیدن به سیاست خارجی بر پایة موقعیت محوری ژئوپلیتیک، که تبیین کنندة فرصت ها و تنگناهای پیش روی دولت های این منطقه در رابطه با همدیگر باشد، فاصله بسیار است. بدین ترتیب، جمهوری اسلامی باید رویکرد ژئوپلیتیک محور را در ارتباط با هر یک از کشورها در دستور کار سیاست خارجی قرار دهد و در تعامل و پیوند با یکایک آنها با چنین سیاستی، با توجه به شرایط خاص هر کشور، سیاستگذاری خارجی کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جمهوری اسلامی ایران؛ ژئوپلیتیک؛ سیاست خارجی؛ منطقة خلیج فارس؛ موقعیت محوری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,546 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,212 |
||