نگرش گروه های مختلف اجتماعی به بیماری های طاعون و وبا در ایران عصر صفوی بر اساس منابع مکتوب | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| دوره 12، شماره 2 - شماره پیاپی 22، تابستان 1399، صفحه 21-42 اصل مقاله (410.68 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2020.301458.473237 | ||
| نویسندگان | ||
| پنگ جین* 1؛ محمدحسن رازنهان2 | ||
| 1دانشجوی دکترای تاریخ ایران اسلامی دانشگاه تهران | ||
| 2دانشیار گروه تاریخ دانشگاه خوارزمی | ||
| چکیده | ||
| شیوع و گسترش بیماریهای عفونی و واگیردار در سرزمین ایران همواره یکی از عوامل اصلی کاهش جمعیت و موجب صدمات فراوان انسانی، اقتصادی و اجتماعی در طول تاریخ بوده است. اگرچه اطلاعات زیادی از شیوع این بیماریها در دورۀ پیش از اسلام در متون مشاهده نمیشود اما منابع دورۀ اسلامی گزارشهای بسیار متعدد و مفصلی در باب شیوع امراض عفونی و بهویژه بیماریهای وبا و طاعون و تلفات ناشی از آنها را در اختیار پژوهشگران قرار دادهاند. در دورۀ صفوی بهرغم ایجاد یک حکومت متمرکز و پیشرفتهای بهداشتی و رشد دانش پزشکی و احداث بیمارستانها بیماریهای عفونی کماکان بسیار شایع بوده و تلفات بسیاری برجا میگذاشتهاند. تا آنجا که در این دوره کتب تخصصی در مورد بیماریهای عفونی و بهویژه بیماری طاعون نگاشته شده است. مقالۀ حاضر در تلاش است تا با بررسی تاریخی موارد شیوع بیماریهای عفونی در دورۀ صفوی به دیدگاه چهار گروه علما، مورخین، جهانگردان و سفرنامهنویسان و پزشکان در مورد این بیماری و علت شیوع و بروز آن پرداخته و همچنین درمانهای ارائهشده از سوی پزشکان ایرانی و طب سنتی ایرانی را در درمان این بیماریها موردبررسی قرار دهد. با بررسی متون تاریخی دورۀ صفوی مشخص میشود که اگرچه عامل مشیت و تقدیر الهی از دیدگاه اکثر مورخین و روحانیون این دوره اصلیترین عامل بروز این بیماریها شناخته میشود بااینحال ازنظر پزشکان و تعداد اندکی از مورخین ایرانی عوامل طبیعی نظیر آبهای آلوده و آبوهوای نامساعد اصلیترین عوامل بروز بیماریهای عفونی شناخته میشوند؛ بنابراین نظامهای معرفتی و جهانبینی اقشار مختلف اجتماعی نقشی مهم در باورهای این گروهها نسبت به درمان بیماری عفونی و واگیردار داشته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بیماریهای عفونی؛ طاعون؛ وبا؛ دورۀ صفویه؛ گروههای اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,234 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 983 |
||