جذب سطحی رقابتی آرسنات و فسفات روی کلسایت | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 51، شماره 9، آذر 1399، صفحه 2247-2257 اصل مقاله (1.09 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2020.301553.668588 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی مقبلی1؛ رسول راهنمایی* 2؛ اسماعیل گلی کلانپا3؛ ناصر برومند4 | ||
| 1گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 2گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 3گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| 4گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران | ||
| چکیده | ||
| کلسایت، پایدارترین شکل کربنات کلسیم در خاک، یکی از اجزای مهم فاز جامد خاکهای مناطق خشک و نیمهخشک است. این کانی بر رفتار شیمیایی یونها از جمله اکسی آنیونها و فلزات انتقالی در خاک اثرات مهمی دارد. آرسنات و فسفات از اکسی آنیونهای مهم در سیستمهای طبیعی نظیر خاک هستند و به دلیل تشابه یونی، معمولاً برای بار سطحی ذرات کلوییدی خاک از طریق واکنشهای جذب سطحی و رهاسازی به شدت با هم رقابت میکنند. با توجه به اهمیت این واکنش در کنترل غلظت تعادلی آرسنات و فسفات در خاک، در این تحقیق جذب سطحی آرسنات روی کانی کلسایت در غلظتهای مختلف آرسنات و در قدرتهای یونی مختلف و در رقابت با فسفات بررسی و با مدلی شیمیایی توصیف شد. همچنین رفتار باری کلسایت به روش تیترسنجی اسید و باز در قدرتهای یونی مختلف اندازهگیری گردید. بر اساس دادههای تیتراسیون، نقطه صفر بار الکتریکی کانی در pH2/8 تعیین شد. همدماهای جذب سطحی آرسنات نشان داد که جذب سطحی آرسنات متأثر از قدرت یونی و غلظت اولیه آن است. در قدرتهای یونی کم، جذب سطحی آرسنات حداکثر بود و با افزایش قدرت یونی از مقدار آن کاسته شد. جذب سطحی آرسنات با افزایش غلظت فسفات کاهش یافت اما آرسنات تأثیری بر جذب سطحی فسفات نداشت که نشان میدهد فسفات قویتر از آرسنات جذب سطحی کلسایت میشود. دادههای آزمایشی با مدل شیمیایی CD-MUSIC توصیف و پیشبینی گردیدند. مدل دادهها را با در نظر گرفتن دو کمپلکس درون کرهای سطحی ≡Ca2O2AsO2 و ≡Ca2O2PO2 با دقت بالا (R2=0.998) توصیف کرد. بهطور کلی نتایج آزمایشی و ضرایب مدل نشان داد که برهمکنش بسیار قویتر فسفات با کلسایت موجب افزایش زیستفراهمی آرسنات و تحرک آن در خاکهای آهکی میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارسنات؛ جذب سطحی؛ فسفات؛ کلسایت؛ مدل CD-MUSIC | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,203 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 607 |
||