شعارهای عاشورایی از منظر دانش های حدیثی؛ گونه ها و خاستگاه ها | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 52، شماره 2، اسفند 1398، صفحه 325-344 اصل مقاله (330.64 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2020.296662.669463 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد رضا شاهرودی* 1؛ محمد فراهانی2 | ||
| 1دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران | ||
| 2دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران جنوب؛ | ||
| چکیده | ||
| به پیامهای نمادین و برگرفته از بیانات امامحسین (ع) یا فرهنگ غنی مستفاد از قیام حسینی، «شعارهای عاشورایی» اطلاق میشود. این شعارها در آثار تاریخی، مقاتل و سیرۀ امامان(ع) ملاحظه میشود؛ اما تاکنون خاستگاهها و گونههای آن با ابزار علمی مورد مداقه قرار نگرفته است. به جهت درهمآمیختگی شعارهای مستند و غیرقابل استناد در نقلهای مربوط به واقعۀ عاشورا، شناخت گونههای این شعارها و سنجش آنها به منظور بهرهوری بیشتر فردی و اجتماعی، ضروریاست؛ چه، با مطالعه در زمینۀ پیدایش و تطور شعارهای عاشورایی درمییابیم که پارهای از این شعارها دارای منشأ سیاسی، عرفانی یا اخلاقیاست. «شعارهای عاشورایی» در میان منابع دینی، بیشترین تقارب را با حدیث و بیشترین قابلیت سنجش را با معیارهای ثابت شده در علوم حدیث دارا هستند؛ لذا با کاربست اصول این علوم، میتوان به صحت و میزان اصالت آنها دستیافت. این شعارها با اعمال آموزههای دانشهای حدیثی بدینگونه قابل طبقهبندیاند: 1. شعارهایی که در آن، نقل، صحیحاً به لفظ و معنا صورت گرفته و انتساب آنها به امامحسین(ع) به مثابۀ خبر صحیح است؛ 2. شعارهایی که در آن، به دلیل وجود متابعات و شواهد، نقل به معنا رخ داده است، ولی ماهیت روایی دارد؛ 3. شعارهایی که نقل به معنا نشدهاست، ولی مضمون آنها با روایات صحیح الصدور تأیید میشود؛ 4. شعارهایی که ساختگیاست و به واسطۀ اطلاق یا عمومیت الفاظ و برخی برداشتهای غلط از آن نمیتوان پذیرفت که از ناحیۀ معصوم(ع) صادر شده باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| امامحسین (ع)؛ شعار؛ عاشورا؛ فقهالحدیث؛ کربلا؛ نقدالحدیث | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 879 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 631 |
||