آرایۀ استطراد و تأثیر آن در تفسیرآیات قرآن کریم | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 52، شماره 2، اسفند 1398، صفحه 245-283 اصل مقاله (452.3 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2020.288821.669373 | ||
| نویسندگان | ||
| ابراهیم اقبال* 1؛ سیده نفیسه الدبونی2 | ||
| 1دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه تهران | ||
| 2دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| قرآن کریم سامان یابی علوم بسیاری از جمله علم بدیع را سبب شده است و «استطراد» یکی از آرایه های بدیع است که با وجود سابقۀ طولانی و اهمیت بسیار، تعریف منسجمی از آن ارائه نگردیده و کاربرد آن در قرآن کریم آنچنانکه باید، نمایان نگشتهاست؛ به نحویکه برخی از تفاسیر، با استناد به سیاق، منکر آن شده و از درک حقایق بازماندهاند؛ اما اینک، این مسئله مطرح می شود که آیا می توان با بازتعریف آن، تفسیر قابل قبولی از آیات استطراد ارائه داد؟ و نقش آنرا در تفسیر صحیح تبیین کرد؟ و نشان داد که عملکرد مفسران در این آیات چگونه بوده است؟ این تحقیق با روش توصیفی - تحلیلی به نتایج زیر دست یافت: استطراد عبارت است از خروج از یک معنا و ورود به معنایی جالب و زائد یا در خور توجه و اصلی که در ظاهر بیارتباط ولی در واقع مرتبطاست و دوباره به معنا و مطلب اول بازمیگردد و در تفسیر، بیانگر آن است که نسبت به ماقبل و مابعد خود از هویتی مستقل برخوردار بوده و با آندو، دارای وحدت موضوعی است و مفسران در عمل به آن، دچار اختلاف شده و در نحوۀ تطبیق استطراد در آیات به چهار دسته تقسیم شدهاند: نفی مطلق، اثبات مطلق، قبول به عنوان یکی از وجوه تفسیر، اما با اعتبارگرفتن مصادیق مختلف و تناقض در نفی و اثبات آیات یکسان. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیۀ اکمال؛ آیۀ تبلیغ؛ آیۀ تطهیر؛ استطراد؛ بلاغت؛ تفسیر قرآن کریم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,270 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 956 |
||