بینش و روش در تاریخ نگاری فرصت الدوله شیرازی | ||
| پژوهش های ایران شناسی | ||
| دوره 10، شماره 1، شهریور 1399، صفحه 189-210 اصل مقاله (384.91 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2020.275263.635 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد کشاورز بیضایی* 1؛ رضا معینی رودبالی2 | ||
| 1دانش آموخته دکتری تاریخ ایران دورۀ اسلامی دانشگاه تبریز، ایران. | ||
| 2استادیار گروه آموزش الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تاریخ آثارعجم اثر فرصتالدوله شیرازی، مورّخ، ادیب، شاعر، نقّاش، موسیقیدان و دانشمند برجسته و نوگرای اواخر دورۀ قاجار است که نویسنده در تدوین آن از بسیاری اصول نوین دانش تاریخ بهره برده است. این جستار با روشی توصیفی ـ روایی و تحلیلی، بینش و روش حاکم بر تاریخنگاری فرصتالدوله شیرازی را در کانون توجه خود قرار داده است. یافتههای این پژوهش نشان میدهند که فرصت در دو حوزۀ بینش و روش، به مبانی و ویژگیهای تاریخنگاری علمی و نوین واقف بوده و به رعایت آن در آثارعجم همت گماشته است. این ویژگیها عبارتاند از: روش کاربست تحلیل در ریشهیابی علّی پدیدهها و رویدادها، استعانت از کار گروهی، بهرهگیری از علوم و منابع جدید، روش میدانی و مشاهدهای و بهکارگیری نقشه، جغرافیا، ریاضی، نقّاشی و اندازهگیری در امر تحقیق، توجّه به دانش خطوط باستانی، پیشینۀ شهرها، اماکن و بناهای تاریخی، اجتناب از رویدادنگاری، مشیّتگرایی، تعصب و زودباوری و بهکارگیری سبک و نثری ساده. همچنین حاصل این پژوهش نشان میدهد که نویسنده با وجود وفاداری به برخی شاخصههای تاریخنگاری سنتی، چون: استعمال اشعار عربی و فارسی در جایجای متن کتاب، از حیث توجه به اصول علمی تاریخنگاری، طرحی نو درانداخته و تاریخی نوگرا در عرصۀ تاریخنگاری محلی ایران به رشتۀ تحریر درآورده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرصتالدوله شیرازی؛ روش؛ بینش؛ تاریخنگاری محلی؛ آثارعجم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,154 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 930 |
||