مواجهه قاضی عبدالجبار با شکاکیت | ||
| فلسفه و کلام اسلامی | ||
| دوره 53، شماره 1، خرداد 1399، صفحه 81-92 اصل مقاله (336.16 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jitp.2020.289089.523153 | ||
| نویسندگان | ||
| عباس دهقانی نژاد* 1؛ عسکر دیرباز2 | ||
| 1دانشجوی دکتری کلام اسلامی، دانشگاه قم | ||
| 2دانشیار گروه فلسفه دانشگاه قم | ||
| چکیده | ||
| شکاکیت به عنوان رویکردی همیشگی در تفکر بشر مورد توجه قاضی عبدالجبار معتزلی نیز بوده است. او به نقد شکاکیت فراگیر و حیطهای پرداخته و سعی کرده به اشکالات سوفسطاییان، ذهنیتگرایان، منکران معرفت عقلی و منکران متواترات پاسخ دهد. در مواجهه با سوفسطاییان ضمن ناصواب دانستن رویکرد ابوعلی جبایی و بلخی در برخورد با آنها، روش استاد خویش ابوهاشم مبنی بر عدم بحث را پیش گرفته و راهکار را تنبّه و توجه دادن آنها به واقعیات میداند. همچنین او با ردّ دیدگاه ذهنیتگرایی، این دیدگاه را متضمّن تناقض صریح دانسته و دیدگاه منکران معرفت عقلی و منکران متواترات را نیز دارای ناسازواری میداند و معتقد است که این دیدگاهها در نهایت، به انکارِ کلیه منابع معرفتی میانجامد. او با به رسمیت شناختنِ معرفت عقلی و همچنین دانشی که از راه گواهی و متواترات حاصل میشود، سعی دارد نشان دهد که هیچیک از انواع شکاکیت، جز شکاکیت دستوری، نمیتواند مورد پذیرش عُقلا باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قاضی عبدالجبار معتزلی؛ معرفتشناسی؛ شکاکیت؛ ذهنیتگرایی؛ متواترات | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 792 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 638 |
||