تحلیل تطبیقیـتاریخی موانع توسعۀ نهادهای سیاسی مشارکتی در ایران: بررسی دوران انقلاب مشروطه و ملیگرایی | ||
| مجلۀ مطالعات جامعهشناختی (نامۀ علوم اجتماعی سابق) | ||
| مقاله 8، دوره 26، شماره 2، اسفند 1398، صفحه 201-239 اصل مقاله (709.83 K) | ||
| نوع مقاله: علمی وپزوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jsr.2019.75864 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدحسین پناهی1؛ نیما شجاعی باغینی* 2 | ||
| 1استاد گروه جامعهشناسی دانشگاه علامه طباطبائی | ||
| 2دکتری جامعه شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی | ||
| چکیده | ||
| نهادهای سیاسی مشارکتی، شامل شیوههای نهادمندِ پاسخ به تقاضاهای سیاسی، از قبیلِ نهادهای مدنی و شهروندی، انتخابات و نهادهای انتخابی، آزادی بیان، روزنامهها و مطبوعات و مواردی از این دست میباشند که به نظر اندیشمندی همچون چارلز تیلی اینها میتوانند منجر به دموکراتیزاسیون یا افزایش فراگیری، برابری، حمایت و تعهد متقابلِ حقوقی میان دولت و شهروندان شوند. در تاریخ معاصر ایران، از عصر ناصری تا وقوع انقلاب اسلامی، در بزنگاههای تاریخی گوناگون، فرصتهای متعددی برای تکوین و توسعۀ همهجانبۀ این نهادها مهیا شده که اکثراً بهدلایل متعددِ داخلی و بینالمللی، دود شدند و به هوا رفتند. بهطور معمول، دولت خودکامه، یکی از عوامل اصلی این عدم موفقیت در نظر گرفته شده است، اما، در این مقاله، با استفاده از روش تحلیل تطبیقیـتاریخی، و با ارائۀ یک چارچوب نظری تلفیقی، و بررسی موانع توسعۀ آن نهادها در دورههای موسوم به مشروطه و ملیگرایی نشان داده شده است که دولت اگرچه نقشی تعیینکننده در فرایند دموکراتیزاسیون داشته است، اما، در عین حال، خود متأثر از نظامـجهان است، و این رابطه، همزمان با نقش سلبیِ فرهنگ سیاسی و سازمانهای سیاسی، برخی از مهمترین موانع اصلی توسعۀ نهادهای سیاسی مشارکتی در ایران را تشکیل میدهند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هادهای سیاسی مشارکتی؛ دموکراتیزاسیون؛ توانایی دولتی؛ فرهنگ سیاسی؛ سازمانهای سیاسی؛ نظامـجهان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,033 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 985 |
||