مطالعۀ تطبیقی شعر غالب دهلوی و اقبال لاهوری | ||
| پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت | ||
| مقاله 8، دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 16، بهمن 1398، صفحه 135-153 اصل مقاله (404.91 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlcr.2020.74942 | ||
| نویسندگان | ||
| شکیله رفیق جام1؛ مصطفی موسوی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران | ||
| 2دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| غالب دهلوی و اقبال لاهوری دو شاعر برجستۀ شبهقارۀ هند در قرنهای نوزده و بیست میلادی هستند که دغدغههای اجتماعی و سیاسی جامعۀ زمان خویش را در آثار خود منعکس کردهاند. آنان در دو زبان فارسی و اردو قاعده و طرحی نو درانداختهاند و به عنوان الگویی برای مسلمانان شبهقارۀ هند و پاکستان مطرح شدهاند. هر دو از خرافات و رسوم فرسوده گریزان بودند و علیه آن اعتراض نمودند. میتوان گفت سرچشمههای فکری و ادبی دو شاعر تقریباً مشترک است. از مضامین مشترک شعر این دو شاعر عارفمسلک میتوان به عشق، اخلاص در عبادت، وحدت وجود، کرامت انسانی و فلسفۀ حکمت «لا و الاّ» اشاره کرد. فلسفۀ خودی، فلسفۀ عشق و عقل، فلسفۀ شعر و عرفان نیز از مهمترین مفاهیم اختلافی شاعران نامبرده به شمار میآید. در نظام فکری اقبال، مفاهیمی همچون مردم، خدا و عشق به شکل برجستهای تجلی یافتهاست، اما نظام فکری غالب بیشتر مبتنی بر عقل و منطق بودهاست و از نمادهای عینی و محسوس بیشتر بهره گرفتهاست. در این مقاله کوشیدهایم با بررسی آثار غالب و اقبال، زمینههای مشترک و متفاوت شعر این دو شاعر و علل آن را تبیین نماییم و با روشی توصیفیـ تحلیلی به مطالعۀ تطبیقی اشعار این دو شاعر پرداخته، رویکرد فلسفی و عرفانی آن دو را تجزیه و تحلیل کنیم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| غالب؛ اقبال؛ شعر؛ فلسفه؛ عرفان؛ مقایسۀ تطبیقی؛ اشتراکات | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,327 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 912 |
||