تحلیل ساختار روایی داستان خسرو و شیرین نظامی | ||
| پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت | ||
| مقاله 2، دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 16، بهمن 1398، صفحه 17-35 اصل مقاله (472.16 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlcr.2020.74935 | ||
| نویسندگان | ||
| محبوبه اظهری اظهری* 1؛ محمدرضا ترکی2؛ تیمور مالمیر3؛ علیرضا حاجیاننژاد2 | ||
| 1دانشجوی دکتری ادبیات غنایی فارسی دانشگاه تهران | ||
| 2دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران | ||
| 3استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کردستان | ||
| چکیده | ||
| چند مسئله در داستان خسرو و شیرین، نظیر نحوۀ رسیدن و آشنا شدن این دو شخص، سرانجام غمانگیز آنها، بهرغم ظاهر پرنشاط رمانسهای فارسی و میزان کنش شیرین در روایت نظامی درخور توجه است. بدین سبب، برای دریافت چگونگی شکلگیری داستان و فرجام غمانگیز شخصیتهای مهم آن به بررسی و تحلیل ساختار روایت نظامی از داستان خسرو و شیرین پرداختهایم. روایت خسرو و شیرین با یک پیرفت کامل آغاز میشود. با اتمام این پیرفت، دو پیرفت اصلی شکل میگیرد که یکی کنشگری خسرو در به دست آوردن چهار مطلوب ارزشمند «شیرین، تخت سلطنت، شبدیز و باربد» و دیگری کنشگری شیرین در به دست آوردن خسرو است. پیرفتهای روایت چرخههای ثابتی از تغییر وضعیت از پایدار به ناپایدار هستند که کنشها و واکنشهای نیروهای یاریگر و مقابلهگر در دگرگونی وضعیت آنها نقشی اساسی دارند. هر پیرفت با دگرگون شدن از وضعیت متعادل به نامتعادل آغاز میشود و با امکان دگرگونی و در نهایت، دگرگونی پایان میپذیرد. این دگرگونیهای مطلوب در پایان روایت از دست میروند و نشانی از وصال دائمی در هیچ کدام از آنها دیده نمیشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ساختار روایی؛ نظامی گنجوی؛ خسرو و شیرین؛ پیرفتها؛ کارکردها | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,919 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,870 |
||