مطالعه تقابل هویت ایرانی و غیر ایرانی در مجلس «آوردن سر ایرج نزد سلم و تور» اثر محمد زمان | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| مقاله 7، دوره 24، شماره 4، زمستان 1398، صفحه 57-64 اصل مقاله (6.59 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2018.244188.665780 | ||
| نویسندگان | ||
| فرزانه م میرزاییان1؛ زینب صابر* 2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 2هنر اسلامی، ادیان،دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان ، ایران | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش، نگارۀ آوردن سر ایرج نزد سلم و تور به قلم محمدزمان از شاهنامه شاهعباس بررسی میشود. فرضیة این مقاله آن است که تفاوت این نگاره در عنوان، محتوا و فضا، با متن شاهنامه و نیز دیگر نگارهها از این مجلس؛ ناشی از تحولات فرهنگی عصر صفوی و نمایانگر مواجهة نقاشی ایرانی با نقاشی غربی است. روش تحقیق، تحلیلی است و برای درک دستور زبان تصویری و نشانههای مستتر در آن، به تحلیل اثر مبتنی بر متن ادبی پرداخته و سپس به تفسیر آن براساس زمینههای اجتماعی و فرهنگی اثر میپردازیم. در این نگاره، برخلاف متن فردوسی، به جای تصویر، فضایی تراژیک و خشونتآمیز از قتل ایرج، قهرمان ایرانی و تاکید بر حقانیتش، فضایی موقّر و باشکوه بازنمایی شده که درآن سلم و تور، که نمایانگر هویت غیرایرانی هستند، باصلابت و با پیکرهایی بزرگتر از ایرج و سایر افراد تصویر شدهاند. محمد زمان از تکنیکهای نقاشی فرنگی، پرسپکتیو، حجمنمایی و سایهروشن در نمایش شکوه ایندو بهره برده است. باتوجه به تحولات پارادایمی در اصفهان قرن یازدهم و تجربۀ گذار از سنت به تجدد، ذبح ایرج، قهرمان ایرانی، در بارگاه سلم و تور را میتوان استعارهای از کمرنگ شدن ارزشهای نگارگری در برابر پرسپکتیو و دیگر تکنیکهای غربی در سبک فرنگیسازی دانست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاهنامه شاه عباس؛ محمد زمان؛ هویت ایرانی؛ هویت غیرایرانی؛ ایرج | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,056 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,093 |
||