ارزیابی کمّی و پهنهبندی پراکنش مکانی شاخص کیفیت خاک در بخشی از اراضی خشک و نیمهخشک غرب ایران (مطالعه موردی: منطقه کَنِ سرخ، استان ایلام) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 10، دوره 50، شماره 7، آذر 1398، صفحه 1701-1719 اصل مقاله (1.48 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2019.274080.668097 | ||
| نویسندگان | ||
| محمود رستمی نیا* 1؛ نسیم نوری2؛ علی کشاورزی3؛ اصغر رحمانی4 | ||
| 1استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران | ||
| 2دانشجوی کارشناسیارشد علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران | ||
| 3استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 4دانشجوی دکتری مدیریت منابع خاک گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| آگاهی از ظرفیت خاکها برای بهرهبرداری از آنها در قالب انواع استفادههای اصلی در اکوسیستمهای کشاورزی و منابع طبیعی مستلزم شناخت دقیق ویژگیهای فیزیکوشیمیایی و زیستی خاک میباشد که تضمین کننده استفاده پایدار از اراضی میباشد. لذا این تحقیق به منظور ارزیابی کیفیت خاک با استفاده از مدلهای کمّی در اراضی کَنِ سرخ شهرستان مهران به عنوان بخشی از اراضی خشک و نیمهخشک ایران در استان ایلام انجام شد. نمونههای خاک از عمق صفر تا 30 سانتیمتری و متوسط وزنی عمق 30 تا 100 سانتیمتری خاکرخ برداشت گردید. ویژگیهای فیزیکوشیمیایی بر اساس روشهای استاندارد اندازهگیری شد. با استفاده از روش تجزیه به مؤلفههای اصلی (PCA)، از مجموع 16 ویژگی خاک (TDS)، بر اساس میزان ارزش ویژه و ضریب همبستگی، 8 ویژگی به عنوان حداقل ویژگیهای مؤثر بر کیفیت خاک (MDS) انتخاب گردید. سپس با استفاده از دو مدل شاخص کیفیت تجمعی (IQI) و شاخص کیفیت نمورو (NQI) و هر کدام در دو مجموعهی TDS و MDS ارزیابی کیفیت خاک انجام شد. نتایج نشان داد که خاکهای منطقه در نمونههای سطحی دارای کلاس کیفیت متوسط و نمونههای متوسط وزنی عمق 30 تا100سانتیمتری خاکرخها دارای کیفیت ضعیف به همراه محدودیت شدید میباشند. طبق نتایج مهمترین عوامل محدودکننده کیفیت خاک کمبود ماده آلی، درصد بالای کربنات کلسیم، گچ، سنگریزه و شوری خاک بود. ضریب تبیین (R2) برای نمونههای سطحی و متوسط عمقی بین دو مجموعه TDS و MDS در دو مدل IQI و NQI به ترتیب 79/0 و 79/0، 95/0 و 94/0 بود که نشاندهنده قابل اطمینان بودن استفاده از مجموعه MDS به جای TDS در هر دو مدل میباشد. بنابراین استفاده از مؤثرترین ویژگیهای خاک در مطالعات ارزیابی کیفیت خاک ضمن کاهش زمان مطالعات خاکشناسی زمینه صرفه اقتصادی در بحث پایش و بهرهبرداری پایدار از اراضی کشاورزی را فراهم مینماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاخص کیفیت تجمعی؛ شاخص کیفیت نمورو؛ مجموعه کل دادهها؛ مجموعه حداقل دادهها | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,057 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 826 |
||