تلقّی کلامی شاعران پارسیگو از واژۀ قرآنی «قلم» | ||
| ادب فارسی | ||
| مقاله 4، دوره 9، شماره 1 - شماره پیاپی 23، شهریور 1398، صفحه 63-82 اصل مقاله (827.09 K) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpl.2019.271033.1319 | ||
| نویسندگان | ||
| مصطفی موسوی* 1؛ وحید نعمانی2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه تهران | ||
| 2دانشآموختة کارشناسی ارشد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| شاعران پارسی با هر گرایش مذهبی و کلامی، تأثیر فراوانی از آیات قرآن کریم پذیرفته و این تأثیرپذیری به صورتهای گوناگون (تلمیح، تضمین، اشاره، اقتباس ...) در شعر آنها مشهود است تاجاییکه شعرِ کمتر شاعری را میتوان یافت که از این مضامین خالی باشد. باتوجّهبه اینکه فرقههای مختلف اسلامی، تفسیر و تأویل خاصی از آیات و اشارات قرآنی دارند و هرکدام در سایۀ تعاریف و تعالیم فرقههایشان و همچنین به دلیل شرایط مختلف اجتماعی- سیاسی زمان خود، آیات قرآن را تفسیر و تأویل کردهاند، شاعران پارسیگو نیز باتوجّهبه گرایش مذهبی/کلامی خود و با رنگ و بوی شاعرانه و تصویرسازیهای ادبی، این مضامین را در آثارشان بهکارمیبرند. در این پژوهش، کاربرد واژة قرآنی «قلم» در اشعار شاعران جریانساز پارسیگو با گرایش مذهبی/کلامی بررسی میشود. پس از تحلیل و دستهبندی تلقّی مفسّران و متکلّمان از واژۀ قلم، استخراج و دستهبندی تلقّی شاعران انتخابی این پژوهش، از مفهوم واژة قلم صورت میپذیرد. شایان ذکر است از این رهگذر، درک صحیحتر ابیاتی که حاوی واژة قلم هستند نیز محقق میشود. شاعران منتخب در این پژوهش که علاوه بر جایگاهشان در تاریخ ادب پارسی براساس توجّه خاصی که به مباحث کلامی دارند، انتخاب شدهاند، عبارتاند از: فردوسی، ناصرخسرو، خیّام، سنایی، خاقانی، نظامی، عطّار، سعدی، مولوی، حافظ و جامی. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گرایش مذهبی/کلامی؛ مفسّران؛ متکلّمان؛ شاعرانِ پارسیگو؛ واژة قرآنی قلم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 973 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 769 |
||