تأثیر فضاییِ ساخت اجتماعی- اقتصادی نواحی روستایی بر افت منابع آب زیرزمینی (مطالعۀ موردی: سکونتگاههای روستایی شهرستان لردگان) | ||
| مجله علمی " آمایش سرزمین " | ||
| مقاله 7، دوره 11، شماره 2، مهر 1398، صفحه 337-360 اصل مقاله (1.25 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jtcp.2019.289258.670023 | ||
| نویسندگان | ||
| علی تقی پور جاوی1؛ سید اسکندر صیدایی* 2؛ فرامرز بریمانی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، دانشکدۀ علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 2دانشیار، دانشکدۀ علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 3استاد، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران | ||
| چکیده | ||
| آب، اساسیترین عنصر حیات، بیش از پیش بهعنوان شاخص توسعه مطرح میشود؛ زیرا پیوند ناگسستنی با پایداری جوامع انسانی، بهویژه کارکرد اجتماعیاقتصادی سکونتگاههای روستایی دارد. هدف اصلی این پژوهش، تبیین و ریشهیابی علل افت منابع آب زیرزمینی در ارتباط با ساخت اجتماعی- اقتصادی نواحی روستایی شهرستان لردگان است. مسئلۀ اصلی این است که همزمان با رشد جمعیت و افزایش تقاضا (برای رفع نیازهای جوامع روستایی)، بهرهبرداری بیرویه و فشار بر منابع آب زیرزمینی، سیر صعودی یافته است. دادههای پژوهش، به دو روش مطالعات اسنادی و مطالعات میدانی گردآوری شد، سپس آمار بلندمدتِ 40 چاه مشاهدهای (1364 تا 1394) در تلفیق با مشاهدات کمی و مصاحبه با خبرگان موضوع، به شیوۀ توصیفی- تحلیلی و به یاری روشهای آمار استنباطی و نرمافزار GIS تجزیه و تحلیل شد. یافتههای تحقیق نشان میدهد اجرای برنامۀ اصلاحات ارضی، افزایش شمار بهرهبرداران زراعی، حفر چاههای عمیق، توسعۀ سطح زیرکشت آبی و تغییر شیوۀ تولید، با بهرهبرداری بیرویه و افت سطح آب زیرزمینی در قلمرو پژوهش، رابطه دارد. نتیجۀ تحقیق مبین این حقیقت است که همگام با رشد سه برابری جمعیت در فضای زیستی دشتها و خردشدن قطعات زراعی و نیز حفر بیاندازۀ چاههای عمیق، تراز منابع آب زیرزمینی در آبخوانها تا مرز 22- متر افت کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آب زیرزمینی؛ بهرهبرداری؛ ساخت اجتماعی- اقتصادی؛ لردگان؛ نواحی روستایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 888 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 621 |
||