کاربرد برنامهریزی سازشی و شاخصهای فازی- مکانی در ارزیابی سناریوهای تخصیص آب، (مطالعه موردی: حوضه ارس) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 19، دوره 50، شماره 5، مهر 1398، صفحه 1265-1278 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2018.262071.667970 | ||
| نویسندگان | ||
| ابراهیم مکلف سربند1؛ شهاب عراقی نژاد2؛ جلال عطاری3؛ کیومرث ابراهیمی* 4 | ||
| 1دانشجوی دکتری مهندسی عمران آب، گروه مهندسی منابع آب، دانشکده مهندسی آب، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| 3دانشیار گروه مهندسی منابع آب، گروه مهندسی منابع آب، دانشکده مهندسی آب، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| 4استاد گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در مدیریت به هم پیوسته منابع آب، ارزیابی سناریوهای تخصیص آب پیچیده و از اهمیت بالایی برخوردار است. شاخصهای متفاوت و بعضاً متناقضی در مدیریت منابع آب مطرحاند و این شاخصها مقادیر متفاوت در مکانهای مختلف حوضه دارند. لذا ارزیابی سناریوهای تخصیص آب مستلزم انجام تحلیلهای چندمعیاره مکانی میباشد. هدف مقاله حاضر، ارزیابی سناریوهای تخصیص منابع آب با استفاده از یک سیستم پشتیبان تصمیمگیری مکانی بود. لذا برنامهریزی سازشی با شاخصهای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی در حوضه ارس بکار برده شد. در گام اول، شاخصها به دو صورت تودهای و توزیعی با وزن یکسان و در گام دوم به طور نمونه حساسیت روش برنامهریزی سازشی به تغییر وزن یکی از شاخصها با حفظ وزن مساوی برای سایر شاخصها تحلیل شد. در گام سوم تصمیمگیری گروهی و فازی برای تعیین وزن شاخصها اعمال و سپس سناریوهای یک تا پنج به ترتیب، حائز رتبههای پنجم، سوم، دوم، یکم و چهارم شدند. نتایج نشان داد که اعمال توزیع مکانی شاخصها هم بر امتیاز و هم بر رتبه سناریوهای تخصیص منابع آب تأثیر قابل ملاحظه دارد. به طوری که ضریب همبستگی اسپیرمن رتبهبندی ناشی از بهکارگیری دو شاخص توزیعی و تودهای معادل 6/0 به دست آمد. همچنین استفاده از روش برنامهریزی سازشی، وزن گروهی-فازی و شاخص توزیعی، منجر به تغییر رتبهبندی و کاهش ضریب همبستگی تا میزان 2/0 میشود. نظر به تأثیرگذاری پارامترهای نوع شاخصها و وزن گروهی- فازی آنها بر نتایج رتبهبندی سناریوها، عدم لحاظ دو پارامتر مذکور میتواند منجر به عدم قطعیت قابل توجه در فرآیند ارزیابی سناریوها شود. لذا ضروری است توزیع مکانی مقادیر لحاظ شود و تصمیمگیری گروهی- فازی در تعیین وزن شاخصهای ارزیابی به کار برده شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مدیریت بهم پیوسته منابع آب؛ سیستم پشتیبان تصمیم گیری؛ شاخص توده ای و مکانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 851 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 726 |
||