مدیریت بومسازگانهای آبی و احیای رودخانهها با پیادهسازی رژیم جریان زیستمحیطی | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 12، دوره 6، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 719-737 اصل مقاله (1.52 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2019.280480.1101 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدحسن نادری1؛ مهدی ذاکری نیا* 2؛ میثم سالاری جزی3 | ||
| 1کارشناس ارشد مهندسی منابع آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 2دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 3استادیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| چکیده | ||
| مدیریت بومسازگانهای رودخانهای و جریان آب لازم برای تداوم حیات و پایداری اکولوژیکی سیستمهای وابسته به رودخانه، نیازمند به رسمیت شناختن جریانهای زیستمحیطی در سیاستها و تصمیمهای طرحهای توسعۀ منابع آب و گنجاندن آن در برنامههای مدیریت حوضۀ آبخیز است. به این منظور، در پژوهش حاضر کاربرد روشهای هیدرولوژیکی (تنانت، تسمن، منحنی تداوم جریان، اسمختین، آرکانزاس، انتقال منحنی تداوم جریان و مدل ذخیرۀ رومیزی) و مدل اکوهیدرولیکی شبیهسازی مطلوبیت زیستگاه (سیفا) در ارزیابی جریانهای زیستمحیطی رودخانۀ قرهسو واقع در استان گلستان در بازۀ ایستگاههای هیدرومتری غازمحله تا سیاهآب بهترتیب با دبی متوسط سالانه 26/0 و 92/1 مترمکعب بر ثانیه به منظور احیای زیستگاه، تجدید حیات طبیعی و حفظ تنوع زیستی تجزیه و تحلیل شدند. بررسی تأمین جریان مطلوب زیستبوم با مطالعات و اندازهگیریهای میدانی روی مشخصات هیدرولیکی و کیفی رودخانه برای شناسایی شرایط مطلوب زیستگاه سیاهماهی C.capoeta gracilisنشان داد حداکثر و حداقل رژیم جریان مورد نیاز برای حفظ اکوسیستم رودخانۀ قرهسو با توجه به نیازهای اکولوژیکی در ماههای اردیبهشت و شهریور بهترتیب معادل 11/3 و 48/0 مترمکعب بر ثانیه، با میانگین سالانه 6/1 مترمکعب بر ثانیه (معادل 83 درصد جریان طبیعی رودخانه) است. نتایج پژوهش نشان میدهد استفاده از مقادیر بهدستآمده از روشهای سادۀ هیدرولوژیکی تنانت، اسمختین و منحنی تداوم جریان در برنامهریزی منابع آب این رودخانه تهدیدهای زیستمحیطی به دنبال خواهد داشت و در مقابل، مدل اکوهیدرولیکی سیفا میتواند یک ایدۀ کلی از مطلوبیت زیستگاه را در بازههای مختلف رودخانه نسبت به تغییرات رژیم جریان طبیعی و دستیابی به شرایط جریان مطلوب و پایدار بودن اکوسیستم آبی فراهم کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جریان متوسط سالانه؛ رودخانۀ قرهسو؛ مدل اکوهیدرولیکی؛ مطلوبیت زیستگاه؛ منابع آب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,219 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 820 |
||