تغییرات مؤلفه های مؤثر در بارش های اوج ایران | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 7، دوره 51، شماره 1، بهار 1398، صفحه 87-103 اصل مقاله (2.11 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2019.254175.1007192 | ||
| نویسندگان | ||
| امید مفاخری* 1؛ محمد سلیقه2؛ آذر کرمانی3 | ||
| 1دکتری آب و هواشناسی سینوپتیک، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران | ||
| 2دانشیار آب و هواشناسی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران | ||
| 3کارشناس ارشد آب و هواشناسی شهری، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران | ||
| چکیده | ||
| بارش متغیرترین عنصر اقلیمی است که تغییرات آن پیامدهای زیستمحیطی دارد. هدف از این پژوهش بررسی تغییر مؤلفههای ایجاد بارش ایران در سطح میانتروپوسفری است. نخست دادههای بارش 53 ایستگاه همدیدی (1984– 2013) از سازمان هواشناسی دریافت شد. برای ناحیهبندی از نظر دورة تداوم بارشی از تحلیل خوشهای استفاده شد. براساس معیار روز بارشی، ایران به سه ناحیه طبقهبندی شد. بهمنظور مقایسة تغییرات مؤلفههای ایجاد روزهای اوج بارش در دو بازة پانزدهساله، دادههای ارتفاع ژئوپتانسیل، باد مداری و نصفالنهاری، امگا، تاوایی نسبی، و رطوبت ویژه از مرکز اروپایی پیشبینی میانمدت جو دریافت شد. نتایج نشان داد اگرچه میانگین ارتفاع هستة مرکزی کمارتفاع مؤثر بر بارش اوج در بازة دوم مطالعاتی از شمال به جنوب ایران کاسته و بر عمق ناوهها افزوده شده است، قسمت جلوی ناوه اغلب در شرق ایران قرار گرفته و تأثیرگذاری آنها بر بارش اوج نسبت به بازة اول کمتر شده است. موقعیت هستة مرکزی پُرارتفاع عربستان، نسبت به محل قرارگیری آن در بازة اول، شرقیتر شده و فرارفت رطوبت کمتری داشته است. همچنین، شیب ارتفاع (اختلاف ارتفاع هستة مرکزی با کنتور بیرونی) از شمال به جنوب کشور افزایش داشته است؛ این امر نشان میدهد بر شدت بارشها افزوده شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایران؛ مؤلفه های ایجاد بارش؛ میان تروپوسفر؛ ناحیه بندی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,058 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 757 |
||