بررسی عوامل کنترل کنندۀ پاسخ رودخانههای کوهستانی به واقعۀ سیلاب شدید (مطالعۀ موردی: حوضۀ آبخیز سد ایلام) | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 2، دوره 51، شماره 1، بهار 1398، صفحه 1-15 اصل مقاله (1.68 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2019.242256.1007119 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا خان بابایی1؛ ابراهیم مقیمی* 2؛ مهران مقصودی3؛ مجتبی یمانی2؛ سید کاظم علوی پناه4 | ||
| 1دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران | ||
| 2استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران | ||
| 3دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران | ||
| 4استاد گروه سنجش از دور و GIS، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| سیلابهای شدید یکی از فاجعهبارترین حوادث طبیعی بهشمار میروند. این سیلابها میتوانند به تغییرات مورفولوژیک قابلتوجهی در چشمانداز منطقه منجر شوند. در این مقاله به پاسخ ژئومورفولوژیک رودخانههای کوهستانی ایلام به سیلاب شدید سال 1394، با ارائة روابط بین تغییرات مورفولوژیک و عوامل کنترلکنندة آن در سرشاخههای رودخانة کنجانچم (بالادست سد ایلام)، پرداخته شده است. یک رویکرد یکپارچه از جمله تجزیه و تحلیل تغییرات عرض کانال، برآورد دبی اوج، و شاخصهای هیدرولیک در بازههای مورد مطالعه، تعیین درجة رسوبدهی در بازهها، و بررسی نقش عوامل انسانی در تشدید پاسخ سیلاب در مطالعة این واقعه استفاده شد. روابط بین میزان گسترش کانال و عوامل کنترلکننده در مقیاس بازه با استفاده از مدلهای رگرسیون چندمتغیره بررسی شد. نتایج بیانگر این بود که در این مدلها نسبت عرض رابطهای نسبتاً قوی با پایداری جانبی، عوارض انسانی، درجة رسوبدهی، و توان واحد جریان محاسبهشده براساس عرض کانال قبل از سیلاب دارد و ضرایب تبیین چندمتغیره (2R) در محدودة بین 73/0 تا 8/0 قرار گرفت. نتایج نشان داد که متغیرهای هیدرولیک بهتنهایی قابلیت توضیح پاسخ کانال به سیلابهای شدید را نداشته و گنجاندن فاکتورهای دیگری از قبیل پایداری جانبی، درجة رسوبدهی، و عوامل انسانی برای افزایش قابلیت توضیح مدلهای رگرسیون موردنیاز است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پایداری جانبی؛ رگرسیون چندمتغیره؛ سد ایلام؛ سیلاب شدید؛ گسترش کانال | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,380 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 877 |
||