ارزیابی آلودگی و پتانسیل تحرک عناصر بالقوه سمی در رسوبات رودخانه زاینده رود، کلانشهر اصفهان | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| مقاله 6، دوره 72، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 213-226 اصل مقاله (1.47 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2018.211507.1210 | ||
| نویسندگان | ||
| رسول حمصیان اتفاق1؛ مهدی خراسانی پور* 2؛ شهباز رادفر3 | ||
| 1دانشگاه شهید باهنر | ||
| 2عضو هیئت علمی | ||
| 3کرمان | ||
| چکیده | ||
| در زیست بوم های طبیعی محیط رسوبی دارای اهمیت ویژه ای می باشد؛ زیرا محل تجمع عناصر بالقوه سمی در محیط آب و رسوب بوده و در شرایط خاصی می تواند خود به عنوان منشا آلودگی در آب عمل کند. هدف از این پژوهش، ارزیابی غلظت و پتانسیل آلودگی عناصر بالقوه سمی، با تاکید بر تاثیر محیط شهری اصفهان، بر رسوبات رودخانه زاینده رود می باشد. برای این منظور 23 نمونه از رسوبات این رودخانه در محدوده شهر اصفهان نمونه برداری شدند. بعد از طی مراحل آماده سازی، آنالیز غلظت کل به روش ICP-OES و آنالیز های استخراج گزینشی یک مرحله ای با استفاده از حلال های اسید استیک 43/0 مولار و EDTA 05/0 مولار بر روی نمونه های جمع آوری شده انجام شد. ارزیابی نتایج حاصل از غلظت کل بر اساس شاخص های زیست محیطی نشان داد که غلظت عناصر Ag، As، Cu، Pb، Zn، و S نسبت به زمینه طبیعی منطقه در رسوبات دارای غنی شدگی با منشا انسانی می باشد. همچنین بر اساس این شاخص ها میزان آلودگی در امتداد رودخانه به سمت پائین دست و به ویژه پس از تصفیه خانه فاضلاب جنوب اصفهان افزایش می یابد. ارزیابی نتایج با استفاده از آزمون های آماری چند متغیره نیز مؤید رفتار مشابه عناصر بر اساس منشا آلودگی می باشد؛ به گونه ای که عناصر با منشاء آلودگی انسانزاد غالباً در گروه های یکسان با همبستگی بالا قرار می گیرند. تعین جزء محلول با استفاده از روشهای استخراج گزینشی یک مرحله نشان داد که تقریباً 50 درصد از جامعه آماری عناصر مس و گوگرد دارای فاکتور تحرک نسبی بیشتر از 30 درصد بوده که مطابق با میزان خطر بالا می باشد. همچنین 50 درصد از جامعه آماری عناصر Pb، Mn و Zn فاکتور تحرک نسبی بین 10 تا 30 درصد را نشان می دهد که بیانگر پتانسیل خطر متوسط این عناصر می باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رسوب؛ زاینده رود؛ فلزات سمی؛ پتانسیل تحرک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 778 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 693 |
||