1عضو هیئتعلمی گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیامنور
2دانشیار گروه جامعهشناسی، دانشگاه تهران
چکیده
امروزه در جامعۀ ما بهدلیل تغییرات گستردۀ اجتماعی، مقولۀ ارث مسائل متعددی بههمراه دارد که یکی از آنها اختلافات ارثی است. استمرار اینگونه از اختلافات سبب میشود تعاملات اجتماعی آشتیناپذیر در بین وراث برقرار شود و خسارتهای جبرانناپذیری به سرمایۀ اجتماعی نظام خانواده و خویشاوندی وارد سازد. این مقاله با اتخاذ رهیافتهای کیفی و با استفاده از دیدگاههای مشارکتکنندگان پژوهش - که همگی ساکن شهر رشتاند – به این پرسش اساسی پاسخ میدهد که آشتیناپذیری بین وراث، چه آثار و پیامدهایی دارد. نتایج نشان میدهد روند آشتیناپذیری بین وراث پیامدهای مخربی دارد؛ بهطوریکه با ازبینبردن همدلی و محبت در نظام خانواده و خویشاوندی، سبب فرسودگی سرمایۀ اجتماعی نهاد خانواده میشود؛ نهادی که سهم تعیینکنندهای بهعنوان منبع تولید و تقویت سرمایۀ اجتماعی هر جامعه دارد؛ بهطوریکه درصورت فرسایش سرمایۀ نهاد خانواده باید انتظار فرسایش و اختلال در سرمایۀ اجتماعی در سطح جامعه را نیز داشت.
رابرتسون، یان (1374)، درآمدی بر جامعه (با تأکید بر نظریههای کارکردگرایی. ستیز و کنش متقابل نمادی)، ترجمۀ حسین بهروان، مشهد: نشر آستان قدس رضوی.
ربانی خوراسگانی، علی و کیانپور، مسعود (1388)، «جامعهشناسی احساسات»، فصلنامۀ جامعهشناسی کاربردی، شمارۀ 2: 35-64.
شیروانی، علی (1379)، اخلاق اسلامی و مبانی نظری آن، قم: دارالفکر.
صدر، حسن (1342)، حقوق زن در اسلام و اروپا، تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی.
طباطبائی، سید محمدحسین (1374)، المیزان، ترجمۀ سید محمدباقر موسوی همدانی، چاپ پنجم، جلد 4، قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعۀ مدرسین.
عمید، موسی (1342)، ارث در حقوق مدنی ایران، قم: پیروز.
· فهیمی، عزتالله (1381)، بررسی تطبیقی ارث اقلیتهای دینی درحقوق اسلام و ایران، قم: دانشگاه قم.
فیلد، جان (1386)، سرمایۀ اجتماعی، ترجمۀ غلامرضا غفاری و حسین رمضانی، تهران: کویر.
قبادی، خسرو (1382)، گسست پارادایمی بین نخبگان فکر ایران: گسست نسلها، تهران: پژوهشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.
قمی، علی بن ابراهیم (1367)، تفسیر قمی، چاپ چهارم، قم: دارالکتاب.
مصطفوی، حسن (1360)، التحقیق فی کلمات القرآن، جلد 13، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
معین، محمد (1363)، فرهنگ معین، جلد 1، تهران: امیرکبیر.
مکارم شیرازی، ناصر و همکاران (1361)، تفسیر نمونه، جلد 13، تهران: دارالکتب الاسلامیة.
· نفیسی، سعید (1384)، تاریخ اجتماعی ایران از زمان ساسانیان تا انقراض امویان، تهران: اساطیر.
هاکس، جیمز (1394)، قاموس کتاب مقدس، تهران: اساطیر.
یوسفی، نریمان (1383)، شکاف بین نسلها (بررسی نظری و تجربی)، تهران: نشر پژوهشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.
Dean, M. et al. (2008), “The impact of personal resources and their goal levance on satisfaction with food- related life among the eldery”, Appetite, No. 2-3: 308–315.
Guney, S., Kalafat, T., and Boysan, M. (2010), “Dimention of mental health”, Procedia - Social and Behaviroal Sciences, No. 2: 1210–1213.
Shaaban, S. (2011), “A Conceptual Framework Review of Social Exclusion, and its Relation with Social Cohesion and Poverty in Europe”, The International Journal of Diversity in Organisations, Communities and Nations, No.1: 117–131.
Israel, G. D. et al. (2001), “The Influence of Family and Community Social Capital on Educational Achievement”, Rural Sociological Society, No.1: 43–68.
