الگوی تفاوت جنسی مرگ و میر در ایران طی سالهای 1385ـ1394 | ||
| زن در توسعه و سیاست | ||
| مقاله 6، دوره 16، شماره 3، پاییز 1397، صفحه 415-438 اصل مقاله (330.33 K) | ||
| نوع مقاله: کاربردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwdp.2018.262595.1007462 | ||
| نویسندگان | ||
| عباس عسکری ندوشن* 1؛ محمد ساسانیپور2؛ مجید کوششی3؛ اردشیر خسروی4 | ||
| 1دانشیار جمعیتشناسی دانشگاه یزد | ||
| 2دانشجوی دکتری جمعیتشناسی دانشگاه یزد | ||
| 3استادیار جمعیتشناسی دانشگاه تهران | ||
| 4استادیار وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی | ||
| چکیده | ||
| چرخة عمر و سبک زندگی متفاوت مرد و زن در جمعیتهای انسانی همواره تفاوتهای جنسیتی مهمی را در مرگ دو جنس پدید آورده است. مطالعة حاضر، الگوهای علتـ سن شکاف جنسی مرگومیر در ایران و روند تحولات آن را در ایران طی یک دهة اخیر بررسی میکند. دادههای مطالعه، از سامانة ثبت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اخذ شده و پس از ارزیابی و تصحیح به روش تعدیلشده براسـ تراسل و روش بنتـ هوریوشی مورد استفاده قرار گرفته است. یافتهها نشان میدهد تفاوت جنسی امید زندگی در سال 1385 حدود 5/3 سال بوده که در سال 1390 به 9/2 سال کاهش یافته و سپس با اندکی افزایش در سال 1394 به 3 سال رسیده است. در طول دورة مطالعهشده، حدود 80 درصد از تفاوت جنسی مرگومیر مربوط به تفاوتهای مرگومیر مردان و زنان در سنین 20 تا 64 سالگی بوده است. حوادث غیرعمدی در هر سه دوره نقشی مسلط در شکاف جنسی مرگومیر داشتند، اما سهم آن در طول زمان کاهش یافته و از 60 درصد به حدود 42 درصد در فاصلۀ سالهای 1385 تا 1394 رسیده است. درمقابل، در این دوره، نقش بیماریهای قلبی عروقی در تبیین فزونی امید زندگی زنان نسبت به مردان، از 9 درصد به 20 درصد و نقش سرطانها از 10 درصد به 15 درصد افزایش یافته است. مطالعة تفاوت جنسی در علل مرگومیر میتواند ضمن نشاندادن ظرفیتهای کاهش مرگومیر مردان، به شناسایی نقاط بحرانی مرگومیر زنان برحسب علت و سن نیز کمک کند. بر این مبنا، میتوان با تمرکز برنامهریزیهای بهداشتی و پیشگیری از بیماریها در جهت مشخص، تفاوت جنسی مرگومیر را کاهش داد و درضمن، امید زندگی در هر دو جنس را بهبود بخشید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| امید زندگی در بدو تولد؛ جنس؛ بیماریهای قلبی عروقی؛ حوادث غیرعمدی؛ سرطانها | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,647 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,421 |
||