تکامل لندفرمهای اواخر کواترنری در پاسخ به تغییرات تکتونیکی فعال سطح اساس در منطقۀ طبس، ایران مرکزی | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 6، دوره 50، شماره 2، تابستان 1397، صفحه 271-291 اصل مقاله (2.88 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2018.236825.1007078 | ||
| نویسندگان | ||
| ابوالقاسم گورابی* 1؛ وحید محمدنژاد2 | ||
| 1استادیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران | ||
| 2استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش به بررسی شواهد و آثار زمینساخت فعال در اطراف کویر طبس پرداخته شده است. برای تحلیلهای کمّی لندفرمها از تصاویر سنتینل و نقشههای زمینشناسی استفاده شده است. ژئومورفومتری رقومیـ شامل اندازهگیری میزان جابهجایی و بالاآمدگی رسوبات و کانالها، تحلیل نیمرخهای عرضی و طولی چشماندازها، و ارتباط آنها با دادههای لرزهایـ اساس کار بوده است. نتایج پژوهش نشاندهندة فعالیتهای شدید تکتونیکی طی کواترنری تا زمان حاضر در منطقه است. مقایسة الگوی تغییرشکل لندفرمهای کواترنری پهنة پژوهش از قبیل مخروطافکنهها، مسیلها و زهکشها، پرتگاههای گسلی، و چینه ای فعال با شکل نیمرخ عمقی کانونهای زمینلرزهها بیانگر وجود سیستم گسلی معکوس مدفون در حد فاصل کوهستان شتری- پلایای طبس در منطقه هستند. فعالیت این سیستم گسلی فعال، علاوهبر جابهجایی مسیلها، چینخوردگی رسوبات کواترنر، رشد چینها، ایجاد پرتگاهها، تقطیع مخروطافکنهها، و پیدایش درّههای بسیار عمیق کانیونی، موجب مهاجرت تحمیلی مخروطافکنهها از جبهة کوهستان به طرف پلایای طبس (از قدیم به جدید) شده است. تداوم چنین تغییرشکلهایی به میزان بالا را میتوان عامل اصلی تشکیل حوزة تنشی و توسعه و گسترش شکستگیها و در نتیجه علت اصلی ایجاد زمینلرزههایی با بزرگای بالا دانست که احتمال وقوع آنها در آینده دور از انتظار نیست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایران مرکزی؛ تکتونیک فعال؛ طبس؛ کواترنری؛ گسل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,275 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 921 |
||