تحلیل جامعهشناختی ارزشهای طبقاتی در ایران | ||
| مجلۀ مطالعات جامعهشناختی (نامۀ علوم اجتماعی سابق) | ||
| مقاله 1، دوره 24، شماره 2، اسفند 1396، صفحه 319-346 اصل مقاله (472.06 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jsr.2018.65468 | ||
| نویسندگان | ||
| حمیدرضا جلایی پور1؛ خیام عزیزی مهر* 2 | ||
| 1دانشیار و عضو هیئت علمی گروه جامعهشناسی دانشگاه تهران | ||
| 2دکترای جامعهشناسی اقتصادی و توسعه از دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| هرچند در فضای روشنفکری جامعه بسیاری از پدیدهها و مسائل با مفهوم طبقه تبیین و تحلیل میشوند، اما تلاش چندانی برای بررسی تجربی طبقات در ایران انجام نشده است. مقالة حاضر به بررسی ارزشهای طبقاتی در جامعة ایران میپردازد و طبقه را با معیار «اشتغال» تعریف و برای شناسایی طبقة بالا از معیار دارایی در کنار اشتغال استفاده میکند. دادهها با مصاحبه گردآوری شده و تحلیل دادهها با تحلیل مضمون و محتوای کیفی انجام میشود. مشارکتکنندگان در پژوهش افرادی از طبقات پایین، متوسط و بالا در شهر تهران، شامل 68 نفر، هستند. یافتهها نشان میدهد که طبقات، ضمن برخورداری از برخی اشتراکات ارزشی، تفاوتهایی با هم دارند و در پارهای موضوعات ارزشهای متفاوتی در درون هر طبقه قابل شناسایی است. ارزشهای طبقاتی در چهار مقوله ارائه شدهاند شامل: ارزشهای اجتماعی، ارزشهای اقتصادی، ارزشهای توسعهای، و ارزشهای مربوط به عدالت و نابرابری. مهمترین ارزشهای طبقاتی به قرار زیر است: در طبقة بالا پولمحوری، نمایش، فردمحوری، و استحقاق؛ در طبقة متوسط توجه به مسئولیت فردی، رعایت مصحلت جمعی، فردگرایی، و استحقاق؛ و در طبقة پایین نمایش و رقابت، استحقاق، و فردمحوری ارزشهای غالباند. برآیند ارزشهای طبقاتی را میتوان این گونه برشمرد: طبقة بالا به همراه بخش بازاریِ جدید طبقة متوسط در پی دفاع از منافع طبقاتی و بهرهگیری بیشتر از شرایط موجود است. دیگر لایههای طبقة متوسط در پی بهبود کیفیت زندگی و محیط پیرامونی از طریق ارتقاء سطح تأمین نیازها و به همراه یک لایه از طبقة بالا مایل به مشارکت در اصلاحات اجتماعی هستند. طبقة پایین نیز در تلاش برای تثبیت پایداری تأمین نیازهای اساسی زندگی و تطبیق یافتن با شرایط موجود است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| طبقة اجتماعی؛ ارزشهای طبقاتی؛ فردگرایی؛ توسعه؛ عدالت و نابرابری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,622 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,748 |
||