بردباری، اندوزش و پالایش سرب توسط سه گونۀ گیاه مرتعی در یک خاک آهکی در استان آذربایجان غربی | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| مقاله 14، دوره 70، شماره 4، زمستان 1396، صفحه 907-922 اصل مقاله (926.66 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2017.214880.1238 | ||
| نویسندگان | ||
| اکبر کریمی1؛ حبیب خداوردیلو* 2؛ میرحسن رسولی صدقیانی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری علوم خاک، دانشگاه شهید چمران، اهواز | ||
| 2دانشیار گروه علوم خاک، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ارومیه | ||
| 3استاد گروه علوم خاک، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ارومیه | ||
| چکیده | ||
| هدف از این پژوهش بررسی بردباری، توانایی اندوزش و پالایش سرب توسط بنگدانه (Hyoscyamus niger L.)، خار پنبه (Onopordum acanthium L.) و گلگندم (Centaurea cyanus L.)، بومی منطقۀ آذربایجانغربی، است. بدین منظور یک نمونه خاک انتخاب و بهطور یکنواختی با غلظتهای مختلف سرب (0، 250، 500 و 1000 میلیگرم بر کیلوگرم خاک) آلوده شد. سپس گیاهان در گلدانهای حاوی خاک آلوده کشت شدند. این پژوهش در شرایط گلخانهای در قالب طرح بلوکهای کاملاً تصادفی و در سه تکرار انجام شد. در پایان دورۀ رشد، عملکرد مادۀ خشک ریشه و شاخساره و غلظت سرب در ریشه و شاخسارۀ گیاهان اندازهگیری شد. همچنین، عملکرد نسبی (RY) ریشه و شاخساره، سرب تثبیت شده در ریشه (MS)، سرب استخراج شده توسط شاخساره (ME)، فاکتورهای تغلیظ زیستی سرب (BCF و mBCF)، فاکتور اندوزش زیستی (mBAF) و فاکتور انتقال گیاهی (TF)، محاسبه شد. نتایج نشان داد با افزایش آلودگی سربی خاک، عملکرد ریشه و شاخساره و بردباری گیاهان کاهش یافت، در حالیکه غلظت سرب ریشه و شاخساره، سرب تثبیت شده در ریشه و سرب استخراج شده توسط شاخسارۀ گیاهان، افزایش یافت. میان شاخص بردباری گیاهان تفاوت معنیداری (05/0P≤) وجود نداشت. در این مطالعه، بیشترین اندوزش سرب در ریشه، در خار پنبه (میانگین MS،BCF و mBCF بهترتیب µg pot-1 27، 102/0 و 09/6) و بیشترین اندوزش سرب در شاخساره، در خار پنبه (میانگین ME،BCF و mBCF بهترتیب µg pot-1 45، 066/0 و 79/3) و گلگندم (میانگین ME و BCF بهترتیب µg pot-1 43، 061/0 و 64/3) مشاهده شد. بنابراین خار پنبه و گلگندم با داشتن زیستتودۀ بالا در شرایط طبیعی، میتوانند در پالایش خاکهای آلوده به سرب، بهویژه در سطوح پایین آلودگی، مؤثر باشند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آلودگی خاک؛ اندوزش؛ بردباری؛ پالایش سبز؛ سرب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,077 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 715 |
||