تحلیل فرایندهای محلی در پراکنش فضایی شهری (مطالعۀ موردی: شهر گرگان) | ||
| پژوهشهای جغرافیای انسانی | ||
| مقاله 258، دوره 51، شماره 4، زمستان 1398، صفحه 825-851 اصل مقاله (1.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2017.239120.1007517 | ||
| نویسندگان | ||
| سیدعلی علوی* 1؛ ابوالفضل مشکینی1؛ جلال کرمی2؛ بایرام چوقی کمکی3؛ عبدالحمید نشاط4 | ||
| 1عضو هیئتعلمی جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2عضو هیئتعلمی جغرافیا و سنجشازدور، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 3استادیار، گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشکده مرتع و آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 4دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش، به واکاوی علل و عوامل پراکنش افقی شهر گرگان پرداخته شده است. گردآوری دادهها براساس مستندات موجود و مصاحبه با 30 متخصص کشوری در زمینة پراکنش افقی و 150 متخصص محلی انجام شد که در فرایند توسعة شهر مشارکت داشتهاند. ابتدا با ارائة مستنداتی از روند توسعة شهر مشخص شد که رشد شهر بیرونی است و در دو الگو صورت گرفته است: الگوی خوشهای در بخشهای شمال شرق، جنوب و جنوب شرق و رشد پراکنده همراه با زمینهای خالی میان بافتها در بخشهای مرکزی، شمالی و شمال غربی. سپس مهمترین عوامل مؤثر بر این پدیده شناسایی شد که شامل 36 متغیر در قالب 9 متغیر کلان و 27 متغیر محلی بودند. با توجه به همبستگی درونی متغیرها، 29 متغیر در قالب پنج عامل اصلی دستهبندی شدند که درمجموع 63 درصد از واریانس متغیر وابسته را تبیین میکنند. برایناساس مهمترین عامل شکلگیری این پدیده در شهر گرگان عبارت است از ناتوانی مدیریت محلی شهر در کنترل جریانهای رشد شهری که شامل موارد زیر است: استفادة نادرست و بیرویه از زمین (مقدار ویژة 691/5)، اعمال کنترل ضعیف بر محدودة شهر (482/4)، حومهنشینی و جداییگزینی اکولوژیک (793/2)، وفور زمین (790/2) و مسائل مرتبط با جمعیت شهری (627/2). این عوامل در ترکیب با بورسبازی زمینهای کشاورزی، تفکیک غیرقانونی زمین از سوی مردم، ناتوانی در عرضة زمین متناسب با تقاضای آن و استفادهنکردن از ظرفیت توسعهای زمینهای بایر و وقفی داخل محدودة شهر سبب در این پژوهش، به واکاوی علل و عوامل پراکنش افقی شهر گرگان پرداخته شده است. گردآوری دادهها براساس مستندات موجود و مصاحبه با 30 متخصص کشوری در زمینة پراکنش افقی و 150 متخصص محلی انجام شد که در فرایند توسعة شهر مشارکت داشتهاند. ابتدا با ارائة مستنداتی از روند توسعة شهر مشخص شد که رشد شهر بیرونی است و در دو الگو صورت چالشهای فضایی برای آینده شهر خواهد شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پراکنش شهری؛ رشد شهری؛ عوامل محلی؛ گرگان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,409 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,545 |
||