بوطیقای فضا در غزلهای روایی عطار | ||
| ادب فارسی | ||
| مقاله 9، دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 17، 1395، صفحه 153-172 اصل مقاله (457.02 K) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpl.2016.59591 | ||
| نویسنده | ||
| الهام سیدان* | ||
| استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| عطار از نخستین شاعرانی است که بهصورت جدی در غزل روایتپردازی کرده است. طرح روایت در این دسته از غزلیّات تنها وجه یا قالب ادبی نیست، بلکه ساختاری معرفتشناختی دارد. عطار در طرح این روایتها و پیشبرد فرآیند معناسازی در آن، بهنحو مؤثری از فضای دلالی حاکم بر اشعار بهره میبرد. در این غزلیّات فضا عنصر پسزمینهای ساده محسوب نمیشود؛ بلکه بر کل روایت سایه افکنده است. بررسی غزلروایتهای عطار نشان میدهد فضای حاکم بر آنها ارتباط مستقیمی با ادارک و احساس شخصیتها دارد و برایناساس شکلگیری فضا مراحلی را طی میکند. تمرکز بر دگرگونی، بارزترین ویژگی فضا در این نوع غزلهاست که به بسط فضا میانجامد. علاوهبراین، فضا در این اشعار ابعاد مختلفی دارد که در این پژوهش با ارائة طرحی به سه جنبه تقسیم میشود: 1ـ اجتماعی، 2ـ فردی، 3ـ نمادین. هرکدام از این فضاها در تعامل با فضای دیگر قراردارد و بهاینترتیب در فضایی واحد و منسجم با هم متحد میشوند. نظر به گوناگونی ابعاد فضا در غزلهای روایی عطار و نبود الگویی کارآمد برای بررسی روایتهای مشابه، مقالة حاضر بر آن است که ضمن بررسی و تحلیل فضای اشعار، بنیانهای معرفتشناختی آن را واکاوی و الگویی برای تحلیل فضا در این دسته از اشعار ارائه کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عطار؛ غزل روایی؛ فضای اجتماعی؛ فضای شخصی؛ فضای نمادین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,150 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,432 |
||