بررسی تنوع فیتوشیمیایی اسانس جمعیتهای مختلف بومادران (Achillea nobilis L.) | ||
| علوم باغبانی ایران | ||
| مقاله 2، دوره 47، شماره 1، 1395، صفحه 11-20 اصل مقاله (670.06 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijhs.2016.58209 | ||
| نویسندگان | ||
| رقیه عظیمی* 1؛ فاطمه سفیدکن2؛ پروین صالحی3؛ اعظم منفرد4؛ محمود نادری حاجی باقر کندی5 | ||
| 1دانشجوی سابق کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور، مرکز تهران شرق | ||
| 2استاد، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور | ||
| 3استاد، مؤسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور | ||
| 4استادیار، دانشگاه پیام نور، مرکز تهران شرق | ||
| 5مؤسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور | ||
| چکیده | ||
| جنس بومادران در ایران 19 گونة گیاه علفی چندساله و معطر دارد که شش گونۀ آن انحصاری ایران است. در این تحقیق با هدف بررسی اسانس جمعیتهای مختلف بومادران با نام علمی Achillea nobilis L. (بومی ایران) در شرایط زراعی، بذر22 جمعیت گیاه از رویشگاههای مختلف گردآوریشده و در مزرعۀ تحقیقاتی کشت شد. سرشاخههای گلدار در هنگام اوج گلدهی برداشت و پس از خشککردن در سایه، اسانسگیری به روش تقطیر با آب صورت گرفت. اسانسها با استفاده از دستگاههای رنگنگاریگازی (گازکروماتوگرافی) (GC) و رنگنگاریگازی متصل به طیفسنج جرمی (GC/Mass) تجزیه شدند. بازدۀ اسانسها از 33/0 درصد تا 44/1درصد متفاوت بود. کمترین بازدۀ اسانس در جمعیت سمنان (33/0 درصد) و بیشترین بازدۀ اسانس در جمعیت سنندج (44/1 درصد) مشاهده شد. تجزیۀ خوشهای (کلاستر) بر پایۀ ترکیبهای اسانسها نشان داد که کل نمونههای (accessions) موردبررسی در دو خوشۀ جداگانه قرار گرفتند. ترکیب اصلی اسانس خوشة-1 آرتمیزیاکتون بود که بیشترین میزان آن (5/85درصد) در جمعیت سنندج بود. در اسانس جمعیتهای گرگان-2 5/84درصد، مراوه تپه-1 6/81 درصد، زنجان-1 3/81درصد، گلستان-2 2/80 درصد و گلستان-3 1/80درصد آرتمیزیاکتون وجود داشت. در اسانس نمونههای خوشة-2 میزان آرتمیزیاکتونکمتر بوده و این جمعیتها بر پایۀ میزان آلفا-توجون، بتا-توجون، 8،1-سینئول و سیس-کریزانتنول بهصورت بسیار متمایزی گروهبندی شدند. جمعیت همدان-2 موجود در این گروهبندی منبع غنی از سیس-کریزانتنول (7/41درصد) بود. جمعیتهای گرگان-1 و خرمآباد منابع غنی از آلفا-توجون (به ترتیب 1/52درصد و 3/49درصد) بودند و جمعیت گرگان-1 بالاترین میزان بتا-توجون (9/17درصد) را داشت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| Achillea nobilis؛ آرتمیزیاکتون؛ اسانس؛ آلفا-توجون؛ سیس- کریزانتنول | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,706 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,412 |
||