کاربرد شاخص کمبود توام (JDI) در تحلیل خشکسالیهای حاشیه جنوبی دریای خزر | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 7، دوره 46، شماره 3، 1394، صفحه 431-442 اصل مقاله (924.74 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2015.56733 | ||
| نویسندگان | ||
| فرشاد احمدی* 1؛ رسول میرعباسی نجف آبادی2؛ فریدون رادمنش3 | ||
| 1دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب دانشکدة علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز | ||
| 2استادیار گروه مهندسی آب دانشکدة کشاورزی دانشگاه شهرکرد | ||
| 3استادیار گروه مهندسی منابع آب دانشکدة علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز | ||
| چکیده | ||
| خشکسالی پدیدهای اقلیمی است که بهکندی شروع میشود و طبیعتی پنهان دارد. مدت زمان وقوع آن طولانی است و خسارتهای ناشی از آن در بخشهای مختلف، مانند کشاورزی و محیط زیست و اقتصاد، به صورت تدریجی ظاهر میشود. پایش و پیشبینی خشکسالیها، بهویژه تعیین دقیق زمان شروع و تداوم آن، در مدیریت منابع آبی و برنامهریزی جهت کاهش آثار مخرب خشکسالی اهمیتی ویژه دارد. در این مطالعه، خشکسالیهای سه استان گلستان، گیلان و مازندران (استانهای حاشیة دریای خزر) با استفاده از شاخص کمبود توأم (JDI) ارزیابی شد. همچنین عملکرد شاخص JDI با دو شاخص بارش استانداردشده (SPI) و SPI اصلاحشده () مقایسه شد. بدین منظور، از دادههای بارش ماهیانة پنج ایستگاه سینوپتیک بابلسر، بندرانزلی، رامسر، گرگان، و رشت، در دورة آماری 1971 تا 2011، برای محاسبة شاخصهای مورد بررسی استفاده شد. نتایج نشان داد در سالهای اخیر تعداد ماههای خشک در منطقة مطالعهشده افزایش یافته است؛ طوری که در همة ایستگاهها (به جز بابلسر) درصد ماههای خشک به بیش از 50 درصد در دَه سال اخیر (2002ـ 2011) رسیده است. بر اساس محاسبات انجامشده برای شاخصهای JDI و SPI و ، هر چه فاصلة ایستگاهها از دریای خزر بیشتر میشود مقدار خشکیها و کمبود بارش نیز افزایش مییابد. همچنین، نتایج نشان داد شاخص JDI، علاوه بر توصیف علمی وضعیت کلی خشکسالی، قابلیت مشخص کردن ظهور (آغاز) خشکسالیها و نیز خشکسالیهای طولانیمدت را دارد و ارزیابی وضعیت خشکسالی را به صورت ماهبهماه میسر میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| توابع مفصل؛ خشکسالی؛ دریای خزر؛ شاخص کمبود توأم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,538 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,037 |
||