پهنهبندی ظرفیت تبادل کاتیونی خاک با استفاده از زمین آمار و تجزیه مؤلفه اصلی | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 15، دوره 46، شماره 2، 1394، صفحه 305-314 اصل مقاله (1.56 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2015.55935 | ||
| نویسندگان | ||
| جواد سیدمحمدی* 1؛ لیلا اسماعیل نژاد2؛ حسن رمضان پور3؛ محمود شعبان پور3 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه علوم خاک دانشگاه تبریز | ||
| 2دانشجوی دکتری گروه علوم خاک دانشگاه تهران | ||
| 3دانشیار گروه علوم خاک دانشگاه گیلان | ||
| چکیده | ||
| ظرفیت تبادل کاتیونی خاک شاخصی حیاتی و مهم از کیفیت حاصلخیزی و ظرفیت توقیف آلایندههای خاک است. در این پژوهش، تغییرپذیری ظرفیت تبادل کاتیونی خاک با روشهای کریجینگ و کوکریجینگ به کمک مؤلفههای اصلی بهدستآمده از ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاکـ شامل رس، شن، سیلت، کربن آلی، هدایت الکتریکی، و pHـ بررسی شد. برای این منظور، 247 نمونه خاک از مناطق مرکزی استان گیلان جمعآوری شد. 75 درصد نمونهها برای آموزش و 25 درصد برای آزمون استفاده شد. مؤلفههای اصلی اول و دوم 54/68 درصد از واریانس کل ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی را به خود اختصاص دادند. مؤلفة اول بیشترین همبستگی مثبت و معنادار را با ظرفیت تبادل کاتیونی خاک داشت (01/0>P، 81/0=r)؛ در حالی که مؤلفة دوم همبستگی معناداری با ظرفیت تبادل کاتیونی نداشت (19/0-=r). مؤلفة اول به منزلة متغیر کمکی برای برآورد ظرفیت تبادل کاتیونی در روش کوکریجینگ استفاده شد. میانگین ریشة دوم خطا برای دادههای آزمون در روش کریجینگ 159/0 و برای روش کوکریجینگ 118/0 به دست آمد. ضریب تبیین ارزیابی تقاطعی دادههای آزمون برای روش کریجینگ 49/0 و برای روش کوکریجینگ 71/0 در سطح 1 درصد معنادار بود. نتایج نشان داد روش کوکریجینگ با متغیر کمکی مؤلفة اصلی اول، بهدستآمده از ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک، ظرفیت تبادل کاتیونی خاک را معتبرتر از روش کریجینگ برآورد میکند. علاوه بر این، مؤلفههای اصلی، که بیشترین همبستگی مثبت و معنادار را با متغیر وابسته دارند، بالاترین پتانسیل را برای برآورد متغیر وابسته به روش کوکریجینگ دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| درونیابی؛ کریجینگ؛ کوکریجینگ؛ نیمتغییرنما؛ GIS | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,402 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,452 |
||