واکاوی حدود و شاخصههای رئالیسم علمی در معرفت اجتماعی سید جمالالدین اسدآبادی | ||
| نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان | ||
| مقاله 6، دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 5، مهر 1392، صفحه 301-322 اصل مقاله (299.68 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jstmt.2013.55730 | ||
| نویسندگان | ||
| ایمان عرفان منش* 1؛ غلام رضا جمشیدیها2 | ||
| 1دانشجوی دکتری تخصصی جامعهشناسی فرهنگی دانشگاه تهران | ||
| 2استاد دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| در پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد نظری روششناسی بنیادین، روش تحقیق اسنادی و با نگرشی تفسیری و اکتشافی، محدوده و برخی از شاخصههای رئالیسم علمی مندرج در معرفت اجتماعی سید جمالالدین اسدآبادی شناسایی شده است. سید جمالالدین با استفاده از بینش هرمنوتیکی و بر اساس مفاهیم قرآنی از جمله عقل، علم و جهاد تلاش کرده است ظرفیت معرفت دینی را در جهان مدرن آشکار کند. قرین بودن علم و دین یکی از اصول معرفتشناختی اوست. به اعتقاد سید جمالالدین، ضرورت کاربردیسازی علوم اسلامی و توجه مسلمانان به سایر روشهای علمی از جمله روشهای مکتب اثباتی میتواند در تقویت بُعد معرفتی و علمی کشورهای اسلامی و در نتیجه، احیای مجدد تمدن اسلامی سهم مهمی داشته باشد. به نظر میرسد در پرتو منطق روششناختی و معرفتشناختی سید جمالالدین، نوعی توصیه به مؤلفههای پارادایمی رئالیسم علمی میتواند در بهکارگیری معرفت دینی و قرآنی در کنار سایر روشهای علمی و تجربی مدرن سودمند باشد. همچنین از جمله ویژگیهای عملی معرفت اجتماعی سید جمالالدین، روحیۀ عملگرایی و پراکسیس (عقیده و جهاد) است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سید جمالالدین اسدآبادی؛ رئالیسم علمی؛ هرمنوتیک؛ مکتب اثباتی؛ علم؛ جهاد؛ تمدن اسلامی؛ پراکسیس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,286 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,163 |
||