تأملی بر «صراط مستقیم» از منظر ابنعربی و برخی از شارحان نظریههای عرفانی او | ||
| مجله ادیان و عرفان | ||
| مقاله 7، دوره 47، شماره 1، 1393، صفحه 121-146 اصل مقاله (797.68 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrm.2014.53314 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد ابراهیم مالمیر1؛ مریم ترکاشوند* 2 | ||
| 1استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی کرمانشاه | ||
| 2دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی کرمانشاه | ||
| چکیده | ||
| صراط مستقیم یکی از موضوعات چالشبرانگیزی است که پیوسته در حوزههای مختلف، مورد توجه محققان، صاحبنظران و مفسران بوده است. در این میان، محییالدین عربی و عارفان پس از او عنایت ویژهای به این موضوع، نشان دادهاند. هدف این مقاله، تحلیل دیدگاه عرفانی ابنعربی و برخی از شارحان نظریههای عرفانی او دربارة صراط مستقیم است که با توجه به رویکرد عرفانی به آیۀ 56 سورۀ هود مطرح شده است. این تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است. محورهای مورد بحث در آن، انقطاع عذاب از جهنمیان بدون خروج از جهنم و نیز تقسیم صراط مستقیم به سلوکی و وجودی، و تفاوت قایل شدن میان "الصراط المستقیم" (صراط الله) و "صراط مستقیم" (صراطهای ربها) است. یافتههای این جستار، گویای این است که براساس نظر عارفان صراط مستقیم وجودی که در قوس نزولی خلقت قرار دارد، بدون هیچگونه تمایز و تفاوتی مربوط به همۀ موجودات است، در حالیکه "صراط مستقیم سلوکی" به قوس صعودی خلقت مربوط میشود و تنها به انسانها اختصاص دارد. درواقع، نهتنها وجه تمایز انسانها از سایر موجودات است، بلکه تعیین کنندۀ مقام و مرتبۀ هر انسانی در راه رسیدن به کمال انسانی است. همچنین، بهدلیل سابق بودن رحمت خدا بر غضب او سرانجام، عذاب از اهل نار برداشته خواهد شد، و با وجود بودن در جهنم، از آلام و عذاب آن، رهایی مییابند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الله؛ رب؛ شارحان نظریههای عرفانی ابنعربی؛ صراط مستقیم؛ محییالدین عربی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,391 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,498 |
||