تغییرات ذخایر کلی آب در حوزههای آبریز اصلی ایران بر اساس دادههای ثقلسنجی گریس | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| دوره 51، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 309-324 اصل مقاله (1.96 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2025.389004.1007663 | ||
| نویسنده | ||
| امیررضا مرادی* | ||
| گروه مهندسی نقشه برداری، دانشکده مهندسی علوم زمین، دانشگاه صنعتی اراک، اراک، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مأموریت ثقل سنجی گریس تغییرات میدان ثقل زمین را که بهطور عمده ناشی از دگرگونیهای ذخایر آبی زمین هستند از سال 2002 تا 2017 اندازهگیری و تصویری 15 ساله از تغییرات ذخایر کلی آب در مقیاسهای جهانی و منطقهای ارائه داده است. دادههای گریس بهدلیل دقت بالا و پوشش گسترده، امکان پایش دقیقتر و جامعتر منابع آب را در مقایسه با روشهای سنتی پایش هیدرولوژیک فراهم میکنند. این مأموریت از سال 2018 با مأموریت پساگریس ادامه یافت. این تحقیق یک جمعبندی از این تغییرات را در گستره حوزههای آبریز اصلی ایران، در بازه فعالیت گریس و مبتنیبر تکنیکهای متداول پردازش سیگنال، بهویژه آزمون من-کندال، روندیابی کمترین مربعات، تحلیل خودهمبستگی و تبدیلات موجک ارائه میدهد تا بدین پرسش پاسخ دهد که از منظر مأموریت گریس، روندها و تغییرات بلندمدت و کوتاهمدت و تناوبی ذخایر کلی آب در حوزههای آبریز اصلی ایران یعنی حوزههای خزر، مرزی شرق، قرهقوم، فلات مرکزی، خلیجفارس و دریای عمان و دریاچه ارومیه چه الگویی را نشان میدهند و چگونه میتوان آنها را به عوامل اقلیمی و مدیریتی منتسب کرد؟ کاهش سالیانه، معادل 19، 4، 5، 9، 9 و 13 میلیمتر از ذخایر کلی آب بهترتیب در حوزههای خزر، مرزی شرق، قرهقوم، فلاتمرکزی، خلیجفارس و دریاچه ارومیه، به روایت مأموریت گریس، در کنار شدت و ضعف مؤلفههای مختلف منبعث از تبدیل موجک، نشان میدهدکه تغییرات اقلیمی و مدیریت منابع آب تأثیر قابلتوجهی بر ذخایر آب در حوزههای آبریز ایران داشتهاند؛ اگرچه روندها و رفتار مؤلفهها در همه حوزهها یکسان نبودهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ذخایر کلی آب؛ حوزههای آبریز اصلی ایران؛ مأموریت گریس؛ پردازش سیگنال | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,007 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 556 |
||