بررسی ویژگیهای چرخندزایی فصل بهار در فازهای مختلف مادن-جولیان در منطقه مدیترانه | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقاله 14، دوره 51، شماره 1، بهار 1404، صفحه 247-265 اصل مقاله (1.98 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2025.383443.1007635 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم تیموری1؛ برومند صلاحی* 1؛ محمدعلی نصراصفهانی2؛ مهریار علیمحمدی3 | ||
| 1گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| 2گروه مهندسی هیدرولیک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. | ||
| 3گروه علوم جوی و اقیانوسی، دانشگاه علوم دریایی امام خمینی (ره) نوشهر، نوشهر، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مرکز چرخندزایی دریای مدیترانه، بهعنوان یکی از مناطق مهم چرخندزایی دنیا در قالب سامانه گردش عمومی جو، نقش مهمی در شکلگیری سامانههای بارشی ایران دارند. در تحقیق حاضر، ویژگیهای چرخندزایی مدیترانه در فازهای مختلف مادن-جولیان در فصل بهار مورد بررسی قرار گرفته است. از دادههای تابش موجبلند خروجی (OLR) و میانگین فشار تراز دریا در دوره آماری 1989 تا 2020 برای ماههای مارس، آوریل و می استفاده شد که از پایگاه داده مرکز پیشبینی میانمدت اروپا و از محصولات مدل ERA5 بهدست آمد. روش مورد استفاده در این پژوهش، الگوریتم تشخیص و مسیریابی چرخند دانشگاه ملبورن میباشد. نتایج نشان داد که در فازهای 1، 2 و 7، بیشترین بیهنجاری منفی OLR بر روی خاورمیانه و بهخصوص بر روی ایران به وجود آمده که نشاندهنده وقوع جریانات همرفتی همراه با ابرناکی در مناطق مختلفی از ایران است. بررسی ویژگیهای چرخندها در منطقه مدیترانه نشان داد که بیشینه چرخندزایی همزمان با چیرگی فاز 8 (%17) و کمینه آن با چیرگی فازهای 1 و 4 (%9) رخ داده است. از 25 مورد کمینه فشار تشخیص داده شده در دوره مورد مطالعه، 17 مورد مربوط به ماه آوریل، 6 مورد مربوط به ماه مارس و 2 مورد مربوط به ماه مه بوده است. مسیریابی چرخندها حاکی از آن بود که در فاز 1، اغلب چرخندها بر روی دریای مدیترانه بوده و موارد بسیار اندکی در شرق آن تشکیل شده است. در فاز 2، ضمن تشکیل چرخندها در شرق مدیترانه، برخی از آنها به داخل ایران راه یافتهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| چرخندزایی؛ مسیریابی چرخند؛ منطقه مدیترانه؛ نوسان مادن-جولیان؛ همرفت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,152 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,036 |
||